Komornicy odmawiają RPO dostępu do akt. Resort włącza zmianę do prac

W sprawach egzekucyjnych czas może zdecydować, czy interwencja przyniesie skutek. Rzecznik Praw Obywatelskich alarmuje, że komornicy coraz częściej odmawiają mu wglądu w akta, powołując się na tajemnicę zawodową. Ministerstwo Sprawiedliwości podziela stanowisko RPO i włączyło propozycje zmian do prac nad przepisami o zawodzie komornika. Chodzi o to, by rzecznik mógł sprawniej sprawdzać, czy w egzekucji nie doszło do naruszenia praw obywatela.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich trafia wiele wniosków od osób, które chcą, by sprawdzono przebieg egzekucji i działania komornika. RPO może żądać informacji o stanie sprawy oraz wglądu do akt, ale komornicy wskazują, że potrzebują wcześniej zwolnienia z tajemnicy zawodowej przez prezesa sądu rejonowego.

Zwłoka w dostępie do akt może zmienić bieg egzekucji

RPO ocenia, że oczekiwanie na dokumenty utrudnia skuteczną interwencję. Zanim rzecznik uzyska akta, roszczenie może zostać wyegzekwowane, a nieruchomość przysądzona nabywcy po licytacji. Wtedy skutki prawne mogą być nieodwracalne, a podjęcie działań w obronie praw uczestnika postępowania – bardzo trudne lub niemożliwe.

Dotychczas RPO zwracał się w takich sprawach do prezesa sądu rejonowego o wydanie komornikowi polecenia. W większości przypadków po interwencji akta lub informacje trafiały do rzecznika. Coraz częściej prezesi sądów odmawiają jednak, wskazując, że nie mają podstawy prawnej ani kompetencji, by zobowiązać komornika do ich przekazania.

Krajowa Rada Komornicza w opinii z 13 listopada 2025 roku uznała, że odmowa udostępnienia akt RPO wynika z ustawowego obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej. Po wydaniu tej opinii rzecznik coraz częściej spotykał się z odmową. Stanisław Trociuk zwrócił uwagę, że spór o przepisy utrudnia zarówno kontrolę konkretnych egzekucji, jak i ustalenie sytuacji prawnej samych komorników.

„obecna sytuacja utrudnia RPO, jako konstytucyjnemu organowi ochrony praw człowieka, wypełnienie jego systemowej roli i realizację podstawowych zadań tego organu” – napisał zastępca RPO Stanisław Trociuk do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka.

Powiązany artykuł

Tylko 6,4 proc. sprawozdań zawierało zgłoszenia. RPO chce zmian

Więcej aktualności z Polski znajdziesz na stronie głównej pl.news.

Ministerstwo chce uregulować dostęp do akt komorniczych

Trociuk zwrócił się do ministra o rozważenie zmiany art. 27 ustawy o komornikach sądowych. Proponowane rozwiązanie miałoby wyłączyć tajemnicę zawodową w zakresie, w jakim RPO żąda informacji o stanie egzekucji lub wglądu do jej akt na podstawie swoich ustawowych uprawnień.

Wiceminister sprawiedliwości Maria Ejchart przekazała, że resort podziela stanowisko RPO i widzi potrzebę pilnego uregulowania relacji między tajemnicą zawodową komornika a uprawnieniami rzecznika. Propozycje przepisów włączono do prac legislacyjnych nad zmianami dotyczącymi wykonywania zawodu komornika. Dostęp do akt egzekucyjnych i informacji o przebiegu postępowań ma być w tych pracach traktowany jako istotny postulat.

na podstawie: Rzecznik Praw Obywatelskich.