76 wystąpień RPO pozostaje bez rozstrzygnięcia. Kryzys TK dotyka obywateli

Trybunał Konstytucyjny rozpatruje sprawy dotyczące między innymi podatków, świadczeń i praw konsumenckich. Gdy na rozstrzygnięcie trzeba czekać latami, obywatele pozostają bez ważnej drogi ochrony swoich praw. O tym wymiarze kryzysu TK mówiła w Radiu TOK FM Rzecznik Praw Obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram.

Jeden z wniosków Rzecznika Praw Obywatelskich, dotyczący wszczynania postępowań karnych skarbowych po to, by nie dopuścić do przedawnienia podatku, czeka na rozpoznanie od 12 lat. Od 2020 roku bez rozstrzygnięcia pozostaje 76 wystąpień RPO. Gregorczyk-Abram zwracała uwagę, że w takich sytuacjach obywatel traci podstawowe narzędzie ochrony praw i nie ma pewności co do swojej sytuacji.

Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.

Rzeczniczka podkreśliła, że sądy mogą samodzielnie oceniać zgodność przepisów z konstytucją, ale taka rozproszona kontrola nie zastąpi systemowo Trybunału. Zaległości dotyczą więc nie tylko sporu o działanie instytucji. Obejmują także sprawy, których wynik może mieć znaczenie dla podatników, osób korzystających ze świadczeń czy konsumentów.

Rozmowy o resecie TK muszą uwzględniać konstytucyjne granice

W rozmowie z Przemysławem Iwańczykiem Gregorczyk-Abram odniosła się również do postulatów „resetu” Trybunału. Przypomniała o projekcie zmian przygotowanym przy udziale ekspertów Fundacji Batorego i omawianym przez organizacje pozarządowe. Zakładał on między innymi szersze, ponadpartyjne porozumienie przy wyborze sędziów oraz rozwiązania wzmacniające niezależność TK. Projekt nie został przyjęty.

Rzeczniczka zaznaczyła, że działania zmierzające do uporządkowania sytuacji powinny mieścić się w ramach Konstytucji, uwzględniać prawidłowe działania Sejmu oraz wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości UE. Zadeklarowała gotowość do udziału w rozmowach prowadzonych z poszanowaniem tych zasad.

Powiązany artykuł

RPO ostrzega przed efektem mrożącym. Mówi też o TK, granicy i przemocy

Pytana o koncepcję „stanu wyższej konieczności konstytucyjnej”, wskazała na problem sytuacji, w której prawo nie daje prostej odpowiedzi, a organ konstytucyjny nie może działać. Chodzi wtedy o wybór między biernością a stworzeniem reguły interpretacyjnej opartej na zasadach systemu i jego wartościach. Gregorczyk-Abram zauważyła, że prawnicy dyskutują o prawidłowości takich rozwiązań, a ocenę ich legalności i skutków mają przeprowadzić właściwe organy, w tym organy Trybunału oraz sąd dyscyplinarny rozpatrujący powiązane sprawy.

RPO oceniła, że szybkie zakończenie impasu może być trudne, ale wyraziła przekonanie, że jego rozwiązanie jest możliwe. W rozmowie poruszono także sytuację pracowników TK i działania Policji w pobliżu siedziby Trybunału. Gregorczyk-Abram zaznaczyła, że kontrola Policji należy do ustawowych obowiązków Rzecznika, a w razie potrzeby podejmowane są interwencje.

na podstawie: Rzecznik Praw Obywatelskich.