Finansowanie psychiatrii dziecięcej nie nadąża za kosztami oddziałów dziennych

Oddziały dzienne psychiatrii dzieci i młodzieży muszą utrzymywać personel i zaplecze niezależnie od tego, ilu pacjentów pojawi się danego dnia. Ich przychody zależą jednak głównie od bieżącej frekwencji. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia o wyjaśnienie zasad finansowania świadczeń na II poziomie referencyjnym.

Stałe koszty zderzają się z frekwencją pacjentów

Problem dotyczy placówek, które zapewniają dzieciom i nastolatkom leczenie w trybie dziennym. Oddziały nie prowadzą całodobowej hospitalizacji, ale wymagają stałej gotowości do pracy. Muszą finansować między innymi wynagrodzenia zespołu, utrzymanie infrastruktury oraz obsługę administracyjną.

Jednocześnie wysokość przychodów jest w dużej mierze uzależniona od obecności pacjentów. Nawet przejściowy spadek frekwencji może więc pogorszyć sytuację finansową oddziału, choć koszty jego funkcjonowania pozostają na podobnym poziomie.

To szczególnie istotne w przypadku opieki nad dziećmi i młodzieżą, ponieważ terapia często wymaga regularności oraz współpracy kilku specjalistów. Ograniczenie możliwości utrzymania pełnego zespołu może przełożyć się na organizację leczenia i jego ciągłość.

Koordynacja leczenia wymaga osobnego finansowania

Wątpliwości zgłoszone RPO dotyczą także pieniędzy na działania, które nie sprowadzają się do pojedynczej wizyty czy badania. Chodzi o koordynowanie całego procesu terapeutycznego, w tym współpracę lekarzy, psychologów i psychoterapeutów.

Do tego dochodzą:

• organizowanie konsyliów,
• kontakty z rodziną pacjenta,
• współpraca ze szkołą i środowiskiem, w którym dziecko funkcjonuje,
• obowiązkowa superwizja zespołów terapeutycznych.

Te zadania pomagają połączyć diagnozę, terapię i wsparcie udzielane poza oddziałem. Ich niedostateczne finansowanie może utrudniać wymianę informacji między specjalistami, prowadzić do powtarzania części badań i wydłużać leczenie.

Dla rodzin oznacza to, że sprawność systemu zależy nie tylko od dostępności samego gabinetu. Równie ważne jest to, czy placówka ma warunki, by skoordynować działania wszystkich osób zaangażowanych w pomoc dziecku.

Drugi poziom ma łączyć leczenie środowiskowe ze szpitalnym

II poziom referencyjny pełni funkcję pośrednią między opieką środowiskową a leczeniem w szpitalu. Pracują na nim psychiatrzy, psychologowie, psychoterapeuci oraz inni członkowie zespołów terapeutycznych.

Tak zorganizowana pomoc może ograniczać potrzebę hospitalizacji całodobowej. Ma również znaczenie po wypisaniu dziecka ze szpitala, gdy potrzebna jest dalsza terapia i obserwacja w warunkach mniej obciążających niż oddział całodobowy.

Wśród pozostałych problemów wskazano limity porad diagnostycznych oraz zasady zapewniania ciągłości opieki osobom, które mają od 18 do 21 lat. Osobnego podejścia wymagają oddziały, w których leczenie łączy się z realizacją obowiązku szkolnego.

Taka organizacja pozwala pacjentom kontynuować naukę podczas terapii. Ogranicza ryzyko wypadnięcia z systemu edukacji i ułatwia powrót do codziennych obowiązków. Dlatego, zdaniem RPO, specyfika tych placówek powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu zasad finansowania.

Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO Piotr Mierzejewski zwrócił się do Dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia o stanowisko w sprawie finansowania oddziałów dziennych psychiatrii dzieci i młodzieży oraz funkcjonowania II poziomu referencyjnego. Wniosek obejmuje także rozwiązania dotyczące zakresu świadczeń, diagnostyki i ciągłości opieki.

na podstawie: Rzecznik Praw Obywatelskich.