Polskie rzeki mają odzyskać naturalne funkcje. 152 mln zł na 13 zadań

Na Bukowej ryby mogą już pokonywać kamienne przeszkody, które wcześniej utrudniały im wędrówkę. Podobne działania mają objąć rzeki, ich doliny i jeziora w różnych częściach kraju. Część przedsięwzięć jest na etapie projektowania, więc na rozpoczęcie robót trzeba jeszcze poczekać.

W 2026 roku z budżetu państwa finansowanych jest 13 zadań renaturyzacyjnych o łącznej wartości około 152 mln zł. Obejmują między innymi udrażnianie rzek, odtwarzanie starorzeczy i poprawę warunków wodnych w jeziorach. Przygotowywana dokumentacja ma określić rozwiązania techniczne i środowiskowe dla poszczególnych przedsięwzięć.

Na Bukowej ryby pokonują przeszkody na odcinku około 100 km

Prace przy ujściu Bukowej rozpoczęły się w połowie lipca 2026 roku. Przebudowano cztery kamienne rampy, których nachylenie w niektórych miejscach sięgało 15 proc. Po zmianach spadek wynosi około 5 proc., a użycie mniejszych kamieni i żwiru poprawiło przepływ wody.

Dzięki temu ryby mogą migrować na około 100 km Bukowej i jej dopływów. Prace prowadzono pod nadzorem przyrodniczym, a poziom wody pozostał bez zmian. Przykład pokazuje, że przywracanie ciągłości rzeki może polegać na dostosowaniu istniejącej infrastruktury, a nie wyłącznie na budowie nowych obiektów.

„W innych miejscach planujemy budowę przepławek, odtwarzanie starorzeczy i przywracanie połączeń rzek z ich dolinami” – powiedział Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Powiązany artykuł

Setki kilometrów rzek do odblokowania. Europejskie fundusze finansują renaturyzację

Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.

Od Pilicy po Jamno planowane są różne sposoby odbudowy ekosystemów

Bariery utrudniające migrację ryb mają być usuwane lub przebudowywane między innymi na Białce Lelowskiej w zlewni Pilicy, Baryczy w rejonie Stawów Milickich oraz na Olszówce, Cisku i Bierawce w regionie Górnej Odry. Przy ujściu Śliny do Narwi dwa betonowe stopnie mają zostać zastąpione kamiennymi bystrotokami o łagodnym spadku.

Na Stobnicy, dopływie Wisłoka, planowana jest przebudowa budowli piętrzącej, która ma przywrócić łączność ekologiczną na ponad 45-kilometrowym odcinku. Modernizacja jazu na Białym Dunajcu ma poprawić warunki migracji pstrąga potokowego. Z kolei prace przy stopniu wodnym na Sękówce w Gorlicach mają łączyć cele środowiskowe, przeciwpowodziowe i rekreacyjne. W zależności od warunków na rzekach przewidziano między innymi przepławki, kamienne rampy i bystrotoki.

Plany obejmują też doliny rzeczne i jeziora. Na Narwi przewidziano rekultywację starorzeczy oraz odtworzenie ich połączeń z głównym korytem. W Krakowie przygotowywane jest przedsięwzięcie na Dłubni, od zbiornika Zesławice do ujścia rzeki do Wisły, ukierunkowane na poprawę warunków geomorfologicznych. Na jeziorze Jamno planowane jest zasilenie jego zachodniej części wodami morskimi, by poprawić jakość środowiska wodnego.

Odtwarzanie mokradeł, terenów zalewowych i połączeń między rzekami a dolinami może wspierać różnorodność biologiczną oraz zatrzymywanie wody w krajobrazie. Efekty zależą od lokalnych warunków, ale większa retencja może pomagać ograniczać skutki suszy i intensywnych opadów.

Równolegle Wody Polskie prowadzą dziewięć projektów o wartości ponad 500 mln zł, finansowanych z funduszy europejskich. Obejmują one między innymi odtwarzanie mokradeł i poprawę ciągłości ekologicznej rzek.

na podstawie: Wody Polskie.