Dane Eurofound nie potwierdzają, że AI wypiera młodych z pracy

Mniej ofert i więcej osób zarejestrowanych jako bezrobotne to sygnały, które przyciągają uwagę na rynku pracy. Nie oznaczają jednak, że za trudniejszą sytuację młodych odpowiada sztuczna inteligencja. Analiza Eurofound wskazuje raczej na skutki pandemicznych zmian i przesuwanie się zatrudnienia w stronę zawodów technologicznych.

W sierpniu 2026 r. stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wyniosła 5,8 proc., tyle samo co miesiąc wcześniej. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych wzrosła jednak o 3 tys., do 909,5 tys. W tym samym czasie do urzędów pracy trafiło 35,3 tys. ofert zatrudnienia i miejsc aktywizacji zawodowej – o 9 proc. mniej niż w lipcu.

Na jedno wolne miejsce przypadało średnio 20 zarejestrowanych bezrobotnych, miesiąc wcześniej było ich 19. Oznacza to nieco większą konkurencję o dostępne oferty. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie lubelskim – 35 osób na jedno miejsce, a najniższy w opolskim – 13.

Dwie miary bezrobocia pokazują różny obraz rynku

W danych Głównego Urzędu Statystycznego liczba bezrobotnych była o 6,2 proc. wyższa niż rok wcześniej, a stopa bezrobocia wzrosła w tym czasie o 0,3 pkt proc. Najwięcej osób zarejestrowanych bez pracy było w województwie mazowieckim – 123 tys., najmniej zaś w lubuskim – 21,4 tys.

Inny obraz pokazuje metodologia Eurostatu. Według niej bezrobocie w Polsce wyniosło w sierpniu 3,4 proc. To jeden z najniższych wyników w Unii Europejskiej: niższy odnotowano tylko w Czechach, a taki sam na Malcie i w Słowenii. Średnia unijna wyniosła 6,1 proc. Wskaźniki GUS i Eurostatu opierają się na różnych metodach, dlatego nie są bezpośrednio porównywalne.

Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.

Zmiany wśród młodych zaczęły się przed boomem na AI

Analiza Eurofound porównuje sytuację osób w wieku 15–29 lat z grupą 30–49 lat. Jej autor nie znalazł potwierdzenia, że rozwój generatywnej sztucznej inteligencji przyniósł młodym w Europie szczególnie niekorzystne zmiany na rynku pracy. Wśród możliwych wyjaśnień gorszych wyników młodszej grupy wskazuje między innymi wygasanie silnego odbicia gospodarczego z 2022 r. po pandemii.

Wskaźnik przyjęć do pracy wśród osób w wieku 15–29 lat wzrósł z 16,5 proc. w 2019 r. do 17,9 proc. w 2022 r., a następnie spadł do 15,9 proc. w 2025 r. W grupie 30–49 lat zmienił się odpowiednio z 9,6 proc. do 10,2 proc., a później do 8,9 proc.

Pandemia mocniej wpłynęła na bezrobocie wśród młodych: w pierwszym roku jego poziom był o 12,5 proc. wyższy niż w 2019 r. W grupie 30–49 lat wzrost wyniósł 5,6 proc. Od 2023 r. bezrobocie wśród starszych pracowników nadal malało, natomiast wśród młodych wracało do poziomu sprzed pandemii. Ponieważ różnica między grupami pojawiła się już w 2020 r., autor analizy nie wiąże jej bezpośrednio z rozwojem AI.

Nie wszystkie grupy młodych odnotowały pogorszenie. Wśród osób z wyższym wykształceniem wskaźnik zatrudnienia był o 3 proc. wyższy niż w 2019 r., a bezrobocie o 1,7 proc. niższe. To jedyna analizowana grupa, w której zatrudnienie przekroczyło poziom sprzed pandemii.

Powiązany artykuł

Sztuczna inteligencja ma wysoką cenę. Centra danych zużyją więcej energii

Najwięcej miejsc przybywa w zawodach wykorzystujących AI

Zatrudnienie w profesjach intensywnie korzystających ze sztucznej inteligencji, między innymi w IT, biznesie i administracji, rosło już przed upowszechnieniem generatywnych narzędzi. W latach 2019–2025 liczba pracujących w tych zawodach zwiększyła się o 16,4 proc. wśród osób w wieku 15–29 lat i o 15 proc. w grupie 30–49 lat.

W branżach rzadziej korzystających z AI, takich jak transport, budownictwo i usługi osobiste, zatrudnienie zmalało w tym czasie odpowiednio o 7,2 proc. i 11,4 proc. Zmieniała się też struktura nowych miejsc pracy: w 2011 r. do zawodów obecnie uznawanych za intensywnie wykorzystujące AI trafiało 23,1 proc. młodych rozpoczynających pracę, a w 2025 r. – 30,3 proc.

Wzrost zatrudnienia w tych profesjach rozpoczął się przed debiutem ChatGPT pod koniec 2022 r. W ocenie autora analizy upowszechnienie generatywnej AI nie wywołało widocznego przełomu, lecz wzmocniło wcześniejszy kierunek zmian – rozwój zawodów związanych z danymi, technologią i narzędziami cyfrowymi.

na podstawie: parp.gov.pl.