NATO przyspiesza obronę. Polska łączy Tarczę Wschód z planem wschodniej flanki

W Kopenhadze zakończyły się rozmowy szefów obrony państw NATO poświęcone wzmacnianiu odstraszania, rozwojowi wojskowych zdolności i wsparciu Ukrainy. Polska zabiegała o szybszą integrację krajowych systemów z rozwiązaniami Sojuszu, w tym o połączenie programu Tarcza Wschód z inicjatywą Eastern Flank Deterrence Initiative. Generał Wiesław Kukuła podkreślał, że państwa NATO muszą przekładać rosnące wydatki na obronność na konkretne zdolności dostępne dla dowódców. Rozmowy objęły również bezpieczeństwo Bałtyku, współpracę ze Szwecją i program Orka.

Szefowie obrony NATO chcą szybciej przejść od decyzji do zdolności

W obradach uczestniczyli szefowie obrony państw Sojuszu, a także Polski Przedstawiciel Wojskowy przy Komitetach Wojskowych NATO i UE gen. broni Piotr Błazeusz. Spotkaniu przewodniczył adm. Giuseppe Cavo Dragone, przewodniczący Komitetu Wojskowego NATO. W rozmowach brali udział również naczelny dowódca sił sojuszniczych w Europie SACEUR gen. Alexus G. Grynkewich oraz naczelny dowódca Sojuszu ds. transformacji adm. Pierre Vandier.

Według informacji Sztabu Generalnego Wojska Polskiego uczestnicy skupili się na przyspieszeniu budowy realnych zdolności wojskowych, a nie tylko na zwiększaniu deklarowanych nakładów. Omawiali dalsze wzmacnianie odstraszania i obrony, rozwój technologii oraz wsparcie dla Ukrainy. Jednym z problemów pozostaje przełożenie pieniędzy przeznaczanych na obronność na systemy, wyposażenie i rozwiązania, z których dowódcy mogą korzystać podczas działań.

„Pokój przez siłę i odporność. Kierunki naszych działań w zakresie odstraszania, ale także zdecydowania w obronie, zostały jasno określone. Jesteśmy zjednoczeni i zdeterminowani jak nigdy wcześniej” – powiedział gen. Wiesław Kukuła, szef Sztabu Generalnego WP.

Sztab Generalny przekazał, że rozmowy dotyczyły także coraz trudniejszego środowiska bezpieczeństwa. Adm. Giuseppe Cavo Dragone wskazywał na rosyjską agresję przeciwko Ukrainie, działania hybrydowe, akty sabotażu, cyberataki oraz naruszenia przestrzeni powietrznej państw NATO. W ocenie Sojuszu te zagrożenia wymagają zarówno dalszego wzmacniania obrony, jak i szybszego rozwijania zdolności wojskowych.

Polska chce skrócić czas od wykrycia zagrożenia do reakcji

Z polskiej perspektywy szczególne znaczenie mają rozwiązania pozwalające wcześniej wykrywać zagrożenia, sprawniej przekazywać informacje i szybciej podejmować decyzje. Sztab Generalny wymienił w tym kontekście:

• rozpoznanie;
• systemy dowodzenia;
• obronę powietrzną i przeciwrakietową;
• zwalczanie bezzałogowych systemów powietrznych;
• zdolności do precyzyjnego rażenia.

Gen. Wiesław Kukuła rozmawiał o tych kwestiach z gen. Alexusem G. Grynkewichem. Jednym z głównych tematów spotkania była integracja programu Tarcza Wschód z Eastern Flank Deterrence Initiative, czyli inicjatywą wzmacniania odstraszania na wschodniej flance NATO.

Rozmowa obejmowała połączenie sensorów, systemów dowodzenia i efektorów, a także szybsze wdrażanie nowych technologii. Generałowie omawiali również dalszy rozwój obrony powietrznej i przeciwrakietowej oraz środków służących do zwalczania bezzałogowych statków powietrznych.

Założeniem tych działań jest skrócenie czasu między wykryciem zagrożenia a podjęciem reakcji. Oznacza to coraz ściślejsze łączenie narodowych i sojuszniczych systemów rozpoznania, dowodzenia oraz rażenia. Dla osób przebywających w Polsce nie wiąże się to z nowymi zaleceniami ani zmianą codziennego funkcjonowania, ale dotyczy rozwoju infrastruktury i systemów, od których zależy reagowanie na zagrożenia powietrzne, cybernetyczne i hybrydowe.

Rozmowy Polski i Szwecji objęły Bałtyk oraz program Orka

Podczas konferencji gen. Wiesław Kukuła spotkał się także z szefem obrony Szwecji gen. Michaelem Claessonem. Rozmowy dotyczyły dalszego pogłębiania współpracy wojskowej obu państw, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego.

Generałowie omówili również program Orka. Według Sztabu Generalnego Polski i Szwecji uznają go za jeden z projektów, które mogą pogłębić współpracę obronną. Kontynuacja rozmów między szefami obrony obu państw jest planowana podczas najbliższego Warsaw Security Forum.

Materiał nie przesądza o szczegółach dalszych decyzji dotyczących programu ani o terminach jego realizacji. Wynika z niego natomiast, że Orka jest rozpatrywana nie tylko jako krajowy projekt modernizacyjny, lecz także w kontekście szerszej współpracy wojskowej na Bałtyku.

Doświadczenia wojny w Ukrainie wpływają na modernizację armii

Kopenhaskie obrady potwierdziły również znaczenie dalszego wsparcia Ukrainy. Sztab Generalny wskazał, że doświadczenia trwającej wojny są dla państw NATO źródłem wniosków dotyczących transformacji sił zbrojnych.

Chodzi przede wszystkim o wykorzystanie systemów bezzałogowych, walkę elektroniczną, szybką wymianę danych, wdrażanie nowych technologii oraz skracanie cyklu decyzyjnego. Wnioski z działań na Ukrainie mają więc wpływać nie tylko na bieżące wsparcie dla tego państwa, ale także na sposób planowania i wyposażania armii sojuszniczych.

Dla Polski oznacza to jednoczesne rozwijanie własnych systemów obronnych i ich dopasowywanie do rozwiązań NATO. Tarcza Wschód, obrona powietrzna i przeciwrakietowa, środki przeciw bezzałogowcom oraz interoperacyjność z wojskami sojuszniczymi są przedstawiane przez Sztab Generalny jako elementy jednego procesu. Jego celem jest zwiększenie zdolności do odstraszania przeciwnika oraz obrony terytorium państw Sojuszu, jeśli odstraszanie okaże się niewystarczające.

Wspólny kierunek państw Sojuszu

Sztab Generalny ocenił, że spotkanie w Kopenhadze potwierdziło wspólny kierunek działań 32 państw NATO. Obejmuje on przechodzenie od uzgodnień do wdrażania, od rosnących wydatków do konkretnych zdolności oraz od odrębnych systemów narodowych do ściślej zintegrowanej obrony Sojuszu.

Dla Polski najważniejsze będą dalsze decyzje dotyczące połączenia krajowych i sojuszniczych systemów rozpoznania, dowodzenia oraz obrony. Źródło nie wskazuje konkretnych terminów uruchomienia poszczególnych rozwiązań. Potwierdza jednak, że ich rozwój pozostaje częścią szerszej strategii wzmacniania wschodniej flanki NATO i skracania czasu potrzebnego na reakcję w razie zagrożenia.

na podstawie: Sztab Generalny WP (X).