NSA nie rozpoznał pytania o akt urodzenia dziecka dwóch matek

Sprawa miała przynieść odpowiedź na pytanie, czy można wpisać do polskiego rejestru zagraniczny akt urodzenia dziecka, w którym jako rodzice widnieją osoby tej samej płci. Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił jednak zagadnienie prawne bez rozpoznania. Nie rozstrzygnął więc, czy taka transkrypcja jest dopuszczalna. W tle pozostaje odrębna kwestia polskich dokumentów dziecka i jego prawa do podróżowania z rodzicami po Unii Europejskiej.

Uchwałę w sprawie o sygnaturze II OPS 1/24 NSA podjął 4 listopada 2026 r. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił się o ponowne rozpatrzenie uchwały siedmiu sędziów NSA z 2019 r. i zapytał, czy przepisy pozwalają na transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia w sytuacji córki wnioskodawczyń.

Pozostawienie pytania bez rozpoznania nie oznacza ani zgody na wpisanie aktu, ani potwierdzenia, że jest to niedopuszczalne. Samo zagadnienie prawne nie doczekało się odpowiedzi.

Pytanie dotyczyło wpisu aktu do polskiego rejestru

W 2019 r. siedmiu sędziów NSA uznało, że transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodziców wskazano osoby tej samej płci, jest niedopuszczalna. W konsekwencji dzieci urodzone za granicą i będące obywatelami Polski mogą mieć trudności z uzyskaniem polskiego aktu urodzenia. Dokument ten jest potrzebny do wydania paszportu, a w wielu przypadkach także dowodu osobistego i numeru PESEL.

W tej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył odmowę transkrypcji do WSA w Krakowie. W stanowisku przedstawionym NSA rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram argumentowała, że przepisy dopuszczają taki wpis. Wskazywała też na możliwe naruszenie prawa dziecka do ochrony tożsamości, poszanowania życia prywatnego i niedyskryminacji.

„Przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy […] dopuszcza transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci” – brzmiał wniosek o treść uchwały przedstawiony przez Sylwię Gregorczyk-Abram.

Powiązany artykuł

Po transkrypcji małżeństwa jednopłciowego także równe prawa podatkowe

Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.

TSUE oddzielił transkrypcję od prawa do dokumentu

W 2022 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że państwo musi zapewnić małoletnim obywatelom możliwość podróżowania po Unii z każdym z rodziców, niezależnie od ich płci. Odmowa transkrypcji aktu z powodu nieuznawania związków jednopłciowych nie może zatem sama w sobie uniemożliwiać dziecku uzyskania dokumentu tożsamości lub paszportu.

Orzeczenie TSUE nie nakazuje Polsce ogólnego uznania rodzicielstwa osób tej samej płci. Dotyczy zapewnienia dziecku praw wynikających z obywatelstwa Unii, w tym swobodnego przemieszczania się i przebywania z rodzicami. Wcześniej NSA uchylił zawieszenie postępowania przed WSA, uznając, że sprawa dokumentu tożsamości i sprawa transkrypcji nie są od siebie zależne.

Rozstrzygnięcie z 4 listopada nie zmienia wskazań TSUE dotyczących dokumentów podróży, ale nie odpowiada na pytanie o sam wpis aktu do polskiego rejestru. To dwie odrębne kwestie: brak rozstrzygnięcia o transkrypcji nie przesądza o prawie dziecka do uzyskania dokumentu tożsamości.

na podstawie: Rzecznik Praw Obywatelskich.