Emerytura po śmierci bliskiego: kiedy rodzina może zachować pieniądze?

Po śmierci emeryta ostatni przelew albo wizyta listonosza mogą rodzić wątpliwości: czy pieniądze należą się rodzinie, czy trzeba je oddać? ZUS rozróżnia świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon, i wypłaty dotyczące kolejnych miesięcy. W niektórych przypadkach bliscy mogą też wystąpić o pieniądze, których zmarły nie zdążył odebrać.

Listonosz i przelew prowadzą do różnych decyzji

Emerytura lub renta przysługuje za cały miesiąc śmierci świadczeniobiorcy — niezależnie od tego, czy zmarł na początku, czy pod koniec miesiąca. Znaczenie ma jednak sposób wypłaty.

Jeśli listonosz przyniesie świadczenie po śmierci emeryta lub rencisty, rodzina nie powinna go odbierać. Może natomiast złożyć w ZUS wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia.

„Nie oznacza to jednak, że świadczenie przepada. Uprawnieni członkowie rodziny mogą złożyć w ZUS-ie wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej osobie, która miała prawo do emerytury lub renty- informuje Wojciech Ściwiarski, rzecznik ZUS na Mazowszu.

Inaczej jest z pieniędzmi przekazanymi na konto. Świadczenia za miesiąc, w którym nastąpił zgon, nie trzeba zwracać, nawet jeśli przelew dotarł już po śmierci. Przykładowo, jeśli emeryt zmarł 10 października, a 15 października na jego rachunek wpłynęła emerytura za październik, ZUS nie będzie domagał się zwrotu.

Pieniądze za kolejny miesiąc podlegają zwrotowi, jeśli zostały zaksięgowane po śmierci świadczeniobiorcy. Może się tak zdarzyć, gdy termin wypłaty przesunięto z powodu weekendu lub święta. Jeśli ktoś zmarł 29 października, a dzień później na konto wpłynęła emerytura za listopad, świadczenie trzeba zwrócić — nawet jeśli przelew wykonano wcześniej ze względu na Wszystkich Świętych.

Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.

Komunikat ZUS wyjaśnia zasady niezrealizowanej wypłaty

O takie świadczenie mogą ubiegać się bliscy, jeśli zmarły nie zdążył odebrać należnej emerytury lub renty albo ZUS wstrzymał wypłatę po otrzymaniu informacji o zgonie. Dotyczy to również spraw, w których zmarły złożył wniosek o przyznanie lub przeliczenie świadczenia, ale nie doczekał ich rozstrzygnięcia.

Kolejność osób uprawnionych jest określona:

• w pierwszej kolejności wniosek mogą złożyć małżonek i dzieci, którzy prowadzili ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe;
• jeśli takich osób nie ma, uprawnieni mogą być małżonek i dzieci, które nie mieszkały ze zmarłym w ramach wspólnego gospodarstwa;
• gdy zmarły nie miał małżonka ani dzieci, o wypłatę mogą wystąpić inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub osoby, na których utrzymaniu pozostawał.

Jeżeli do świadczenia uprawnionych jest kilka osób z tej samej grupy, ZUS dzieli kwotę między nie po równo.

Wniosek ENS i dokumenty trzeba złożyć w terminie

Do uzyskania pieniędzy służy wniosek ENS. Można go pobrać ze strony zus.pl, złożyć przez eZUS albo otrzymać w placówce ZUS. Do formularza należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do świadczenia, na przykład odpis aktu małżeństwa lub aktu urodzenia. Aktu zgonu nie trzeba dostarczać ponownie, jeśli ZUS już go posiada. W zależności od sytuacji urząd może poprosić również o dodatkowe dokumenty, np. potwierdzające wspólne gospodarstwo domowe.

Wniosek można przekazać w dowolnej placówce ZUS, wysłać pocztą lub złożyć elektronicznie przez eZUS. W imieniu osoby uprawnionej może działać pełnomocnik.

Na złożenie dokumentów jest 12 miesięcy od dnia śmierci. Po tym czasie roszczenie wygasa, chyba że wcześniej zgłoszono wniosek o dalsze prowadzenie postępowania w sprawie. ZUS wydaje decyzję w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do rozstrzygnięcia — nie zawsze więc w ciągu 30 dni od złożenia wniosku.

Niezrealizowane świadczenie podlega opodatkowaniu. ZUS co do zasady pobiera zaliczkę na podatek dochodowy, a po zakończeniu roku przekazuje osobie, która otrzymała pieniądze, informację PIT-11. Dochód trzeba uwzględnić w rocznym rozliczeniu podatkowym.

na podstawie: Zakład Ubezpieczeń Społecznych.