Prawo do tłumacza w sprawach karnych wymaga zmian. RPO wskazuje 37 postulatów

Prawo do tłumacza ma decydujące znaczenie dla osób, które nie mówią po polsku, są głuche albo korzystają z alternatywnych sposobów komunikacji. Skargi kierowane do Rzecznika Praw Obywatelskich pokazują, że w postępowaniach karnych pojawiają się problemy z wyborem tłumaczy, jakością przekładu i ochroną poufnych informacji. RPO Sylwia Gregorczyk-Abram zwróciła się do ministra sprawiedliwości o przeanalizowanie sprawy i rozważenie zmian w przepisach.

Skargi dotyczą tłumaczy i bezpieczeństwa informacji

Pomoc tłumacza jest jednym z warunków rzetelnego postępowania oraz skutecznego korzystania z prawa do obrony. Jeżeli uczestnik postępowania nie rozumie języka polskiego albo ma trudności w komunikowaniu się, może mieć ograniczony dostęp do informacji o sprawie i swoich prawach.

Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich trafiają skargi i petycje dotyczące zarówno stosowania obecnych regulacji, jak i luk w prawie. Wskazywane problemy obejmują powoływanie osób o niezweryfikowanych kompetencjach oraz brak jednolitych zasad wyboru tłumaczy.

Zastrzeżenia dotyczą także jakości przekładu, poufności i bezpieczeństwa materiałów procesowych. Według RPO takie sytuacje mogą osłabiać gwarancje procesowe uczestników postępowań i podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Więcej aktualności z Polski znajdziesz na stronie głównej pl.news.

Przepisy nie obejmują wszystkich potrzeb komunikacyjnych

Obowiązujące rozwiązania nie uwzględniają w wystarczającym stopniu różnorodnych sposobów komunikowania się. Chodzi nie tylko o tłumaczenie z języka obcego, lecz także o wsparcie osób głuchych oraz tych, które korzystają z tłumacza-przewodnika albo komunikacji alternatywnej i wspomagającej.

RPO wskazuje, że prawo powinno jasno określać status tłumacza w postępowaniu karnym, zasady jego wyznaczania i zakres odpowiedzialności. Potrzebne są również standardy odnoszące się do jakości oraz terminowości tłumaczeń.

Zmiany powinny uwzględniać także rozwój technologii, w tym możliwość wykorzystywania sztucznej inteligencji przy pracy nad przekładem. W postępowaniach karnych znaczenie ma jednak nie tylko szybkość tłumaczenia, lecz także jego rzetelność i ochrona przekazywanych treści.

RPO przekazała resortowi 37 propozycji zmian

Analiza obejmuje między innymi zakres prawa do tłumaczenia, współpracę tłumaczy z organami procesowymi, zabezpieczenie materiałów sprawy, wynagrodzenia oraz system kontroli jakości. Na tej podstawie Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawiła Ministerstwu Sprawiedliwości 37 najpilniejszych postulatów legislacyjnych.

Sylwia Gregorczyk-Abram zwróciła się do ministra Waldemara Żurka o analizę opisanych problemów i rozważenie rozpoczęcia prac nad zmianami w przepisach. Poprosiła również o przedstawienie stanowiska resortu.||||

na podstawie: Rzecznik Praw Obywatelskich.