Pomoc humanitarna pod lupą. Projekt przewiduje do 3 lat więzienia

Osoba, która udzieli schronienia albo innej pomocy komuś bez uregulowanego pobytu, mogłaby odpowiadać karnie nawet wtedy, gdy nie otrzyma za to pieniędzy ani osobistej korzyści. Propozycja Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wywołała zastrzeżenia Rzecznika Praw Obywatelskich. Chodzi o przepis, który przewiduje do trzech lat pozbawienia wolności. Wątpliwości dotyczą także pomocy charytatywnej i humanitarnej.

Nowa odpowiedzialność karna obejmowałaby także pomoc bez zysku

Projektowane rozwiązanie ma dotyczyć umożliwiania lub ułatwiania dalszego pobytu w Polsce osobie przebywającej w kraju niezgodnie z przepisami. Odpowiedzialność karna byłaby możliwa również wtedy, gdy pomoc nie wiązałaby się z uzyskaniem korzyści majątkowej ani osobistej.

Propozycję dodano podczas prac nad zmianami w Kodeksie karnym dotyczącymi przeciwdziałania nielegalnej migracji. Prace przygotowuje Minister Sprawiedliwości, a sam pomysł zgłosiło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Rzecznik Praw Obywatelskich uznaje walkę z przestępczością związaną z organizowaniem nielegalnej migracji za uzasadniony cel. Jednocześnie wskazuje, że szeroko sformułowany przepis może objąć osoby pomagające ludziom, których status pobytowy nie został jeszcze rozstrzygnięty.

Wśród potencjalnie zagrożonych działań RPO wymienia pomoc humanitarną i charytatywną. Oznacza to, że odpowiedzialność mogłaby dotyczyć nie tylko działalności nastawionej na ułatwianie nielegalnego pobytu, lecz także wsparcia udzielanego bez zamiaru osiągnięcia zysku.

RPO pyta o konsultacje i zgodność z Konstytucją

Zastrzeżenia dotyczą również zasady proporcjonalności zapisanej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. RPO ocenia, że karanie wszystkich zachowań mieszczących się w proponowanym opisie czynu mogłoby wykraczać poza to, co jest konieczne do zwalczania przestępczości migracyjnej.

Rozwiązanie nie było wcześniej objęte konsultacjami publicznymi dotyczącymi projektu UD425. Zastępca RPO Stanisław Trociuk zwrócił się w tej sprawie do dyrektora Departamentu Legislacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości Marcina Gubały.

Pytania dotyczą dalszych prac nad przepisem. RPO chce również wiedzieć, czy resort rozważa ponowne skierowanie projektu do konsultacji albo przekazanie go Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego do zaopiniowania. Do czasu rozstrzygnięcia tych kwestii propozycja pozostaje elementem prac legislacyjnych, a nie obowiązującym przepisem.

na podstawie: Rzecznik Praw Obywatelskich.