Przepisy art. 264a bez zmiany. Pomoc w zagrożeniu życia nie będzie karana

Wokół planowanych zmian pojawiły się obawy, że za pomoc migrantom mogą odpowiadać także osoby ratujące zdrowie i życie. Stanowisko MSWiA rozdziela te dwie sytuacje: ratownictwo i bezinteresowna pomoc humanitarna mają być chronione, a odpowiedzialność karna ma dotyczyć świadomego wspierania nielegalnej migracji. Resort wycofał się również z planowanej zmiany brzmienia art. 264a Kodeksu karnego.

Ratowanie zdrowia pozostaje poza odpowiedzialnością karną

Pomoc udzielana osobie znajdującej się w stanie zagrożenia życia lub zdrowia nie jest przestępstwem i nie ma nim być po zmianach prawnych. Dotyczy to działań ratunkowych, wsparcia medycznego oraz bezinteresownej pomocy humanitarnej.

MSWiA wskazuje, że w takich przypadkach zastosowanie ma działanie w stanie wyższej konieczności. Oznacza to, że ratowanie człowieka ma pierwszeństwo przed innymi obowiązkami wynikającymi z przepisów. Taką zasadą mają kierować się również funkcjonariusze Straży Granicznej podczas codziennej służby.

Rozróżnienie ma znaczenie dla osób, które mogą zetknąć się z migrantem wymagającym natychmiastowej pomocy. Wezwanie ratowników, udzielenie pierwszej pomocy czy zapewnienie niezbędnego wsparcia medycznego nie jest traktowane jako udział w przestępczym procederze.

Odpowiedzialność za świadome ułatwianie nielegalnej migracji

Państwo chce jednocześnie ścigać osoby, które celowo pomagają w organizowaniu nielegalnego przekraczania granicy lub pobytu w Polsce. Chodzi o działania świadome, podejmowane w ramach procederu i polegające na tworzeniu warunków do omijania prawa.

W tym ujęciu pomoc ratunkowa i przestępcze ułatwianie migracji to dwa odrębne rodzaje zachowań. Ludzka życzliwość nie ma być wykorzystywana jako osłona dla grup, które organizują nielegalny przerzut ludzi. Odpowiedzialność ma dotyczyć osób współuczestniczących w takim procederze, a nie tych, które reagują na bezpośrednie zagrożenie życia.

Art. 264a pozostanie w obecnym brzmieniu

Powodem dyskusji były planowane regulacje odnoszące się do art. 264a Kodeksu karnego. Przepis miał zostać doprecyzowany w związku ze zmieniającymi się metodami działania grup organizujących nielegalną migrację.

Ostatecznie zdecydowano o pozostawieniu go w dotychczasowym brzmieniu. Celem pozostaje uszczelnienie systemu i uderzenie w osoby organizujące nielegalne przekraczanie granicy, przy jednoczesnym zachowaniu ochrony dla działań humanitarnych i ratowania życia.

W efekcie samo udzielenie pomocy człowiekowi w nagłym zagrożeniu nie powinno być utożsamiane z ułatwianiem nielegalnego pobytu lub przekroczenia granicy. Granica odpowiedzialności karnej ma przebiegać przy świadomym włączeniu się w organizację tego procederu.

na podstawie: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.