PPK ma objąć więcej osób. W grę wchodzi autozapis co trzy lata i wiek 70 lat

Pracownicze Plany Kapitałowe mogą czekać zmiany, które zwiększą liczbę uczestników i uproszczą obsługę programu. Wśród propozycji znalazło się skrócenie odstępu między kolejnymi autozapisami oraz objęcie automatycznym uczestnictwem części osób po 55. roku życia. Równolegle analizowane są zasady inwestowania oszczędności i działanie całego systemu. Najważniejszy wniosek przeglądu jest jednak spokojny – nie ma potrzeby przebudowy podstaw PPK.

Autozapis co trzy lata zamiast obecnego czteroletniego cyklu

Na koniec sierpnia 2026 roku w PPK uczestniczyło 4,47 mln osób. Prowadzono dla nich ponad 5,59 mln aktywnych rachunków. Udział osób oszczędzających w programie wzrósł z 34,6 proc. w 2022 roku do 62,26 proc.

Ministerstwo Finansów rekomenduje dalsze wykorzystywanie mechanizmu autozapisu. Rozważane jest skrócenie przerwy między kolejnymi zapisami z czterech do trzech lat. Propozycja zakłada także rozszerzenie automatycznego uczestnictwa na osoby w wieku od 55 do 70 lat.

Za utrzymaniem tego rozwiązania przemawiają dotychczasowe wyniki. Pierwszy ponowny autozapis, przeprowadzony w 2023 roku, zwiększył liczbę aktywnych uczestników o 721 tys. osób. Poziom uczestnictwa podniósł się wtedy o 8,4 punktu procentowego.

Wnioski wskazują również na znaczenie postawy pracodawców. W firmach, w których pracownicy otrzymują jasne informacje o PPK, a pracodawca zachęca do udziału, odsetek uczestników jest wyższy. Dla osób zatrudnionych oznacza to, że decyzja o pozostaniu w programie może zależeć nie tylko od samego mechanizmu zapisu, lecz także od komunikacji w miejscu pracy.

Proponowane rozwiązania nie są jeszcze obowiązującymi zmianami. Przegląd trafił do uzgodnień z członkami Stałego Komitetu Rady Ministrów oraz do konsultacji z partnerami społecznymi, Radą Dialogu Społecznego, Komisją Nadzoru Finansowego i Polskim Funduszem Rozwoju.

Prawie 58 mld zł oszczędności i nowe podejście do inwestowania

Skala PPK wyraźnie wzrosła w ciągu kilku lat. Wartość aktywów zwiększyła się z około 3,1 mld zł na początku 2021 roku do niemal 58 mld zł na koniec sierpnia 2026 roku. Łączna suma wpłat wyniosła 49,95 mld zł, a ponad 92 proc. tej kwoty pochodziło od pracowników i pracodawców.

Fundusze zdefiniowanej daty osiągały w latach 2022–2025 średnie stopy zwrotu przekraczające 28 proc. W funduszach przeznaczonych dla najmłodszych uczestników wyniki przekraczały 56 proc. Za zarządzanie środkami odpowiada obecnie 16 instytucji finansowych.

Średni koszt zarządzania wynosi 0,362 proc. wartości aktywów netto funduszu rocznie. Po doliczeniu kosztów administracyjnych, operacyjnych i transakcyjnych łączna średnia sięga 0,73 proc. rocznie.

Przegląd zakłada większą swobodę w budowaniu portfeli inwestycyjnych. Proponowane jest dostosowanie limitów do warunków rynkowych oraz umożliwienie lokowania części aktywów w funduszach rynku prywatnego. Ma to zwiększyć dywersyfikację, a także stworzyć szansę na wyższe wyniki inwestycyjne. Jednocześnie większa elastyczność oznacza, że znaczenie będą miały zasady nadzoru nad tymi inwestycjami.

Pracodawcy i instytucje finansowe mają dostać prostszy system

PPK stały się największym dobrowolnym programem długoterminowego oszczędzania na emeryturę spośród podobnych rozwiązań funkcjonujących w Polsce. Uczestnicy stanowią około dwóch trzecich wszystkich osób korzystających z dobrowolnych form odkładania pieniędzy na przyszłość.

Program zwiększa krajowe oszczędności i dostarcza kapitału dla rynku finansowego. Według założeń przeglądu może również wspierać finansowanie inwestycji w gospodarce, zwłaszcza dzięki regularnym wpłatom pracowników i pracodawców.

Trzeci obszar proponowanych zmian dotyczy codziennej obsługi PPK. Planowane jest między innymi:

• ujednolicenie zasad przedawnienia roszczeń,
• szersze wykorzystanie elektronicznych dyspozycji uczestników,
• usprawnienie wymiany danych,
• uproszczenie obowiązków pracodawców, instytucji finansowych i PFR.

Rządowy przegląd nie zakłada odejścia od obecnej konstrukcji programu. Zgodnie z prawem ocena funkcjonowania PPK powinna być przeprowadzana co najmniej raz na cztery lata. Pierwszy taki przegląd odbył się pod koniec 2022 roku.

na podstawie: gov.pl (MF).