Jeden procent pacjentów pochłonął ponad 48 mld zł z refundacji

Średnia wartość leczenia wyniosła 5881 zł, ale pojedyncze przypadki sięgały nawet około 8 mln zł. Najnowsze dane pokazują, jak bardzo koszty opieki zdrowotnej różnią się między pacjentami. Najdroższe terapie dotyczą niewielkiej grupy osób, jednak właśnie na nią przypada znaczna część publicznych pieniędzy.

W 2025 r. świadczenia zdrowotne i leki objęte analizą kosztowały łącznie 188 mld zł. To o około 19 mld zł więcej niż rok wcześniej. Z tych świadczeń skorzystało niemal 32 mln pacjentów, a średnia kwota refundacji przypadająca na jedną osobę wzrosła o 630 zł, do 5881 zł.

Ta średnia pokazuje ogólną skalę wydatków, ale nie opisuje typowego leczenia. W analizowanej grupie znalazły się osoby, których świadczenia i leki kosztowały 100–200 zł, a także pacjenci wymagający terapii wycenianych na miliony złotych.

Najdroższe leczenie dotyczy niewielkiej grupy pacjentów

Ponad 48 mld zł przeznaczono na świadczenia dla 1 proc. mieszkańców Polski. Oznacza to, że ta grupa odpowiadała za ponad jedną czwartą całej wartości refundacji ujętej w analizie, choć obejmowała niewielką część pacjentów.

Za wysokimi kosztami stoją między innymi przeszczepy, operacje kardiochirurgiczne, leczenie nowotworów, choroby rzadkie oraz nowoczesne terapie lekowe prowadzone w ramach programów lekowych. W takich przypadkach cena leczenia może obejmować wielomiesięczne lub wieloletnie, specjalistyczne postępowanie.

Skalę różnic pokazują dane z lat 2021–2025:

• ponad 1 mln pacjentów otrzymało terapię o wartości co najmniej 100 tys. zł,
• 223,8 tys. osób miało leczenie warte co najmniej 250 tys. zł,
• w przypadku 53,3 tys. pacjentów wartość terapii wyniosła co najmniej 500 tys. zł,
• 9,1 tys. pacjentów korzystało ze świadczeń i leków o wartości co najmniej 1 mln zł.

W przedziale od 5 do 6 tys. zł znalazło się niespełna 1 mln pacjentów, czyli około 3 proc. analizowanej populacji. To kolejny sygnał, że kwota 5881 zł nie jest rachunkiem przypisanym do większości osób, lecz wynikiem podzielenia ogromnej, bardzo zróżnicowanej puli wydatków.

Wzrost refundacji nie oznacza trzykrotnie większej liczby zachorowań

Wyższe koszty leczenia nie pozwalają automatycznie stwierdzić, że Polacy chorują częściej. Filip Urbański, dyrektor Departamentu Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń w Centrali NFZ, wskazał, że na zmianę średniej wpływa kilka czynników. Wśród nich wymienił starzenie się społeczeństwa oraz rosnącą wartość poszczególnych świadczeń.

„Na pewno nie możemy powiedzieć, że chorujemy trzy razy częściej czy pacjenci są trzy razy bardziej skomplikowani.”

Filip Urbański, dyrektor Departamentu Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń w Centrali NFZ, zaznaczył też, że sama suma refundacji nie powinna być utożsamiana z całym planem finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia. Analiza obejmuje tylko te świadczenia i leki, których wartość można przypisać konkretnemu pacjentowi albo oszacować dla danej osoby.

Najwyższe kwoty przypadają na najstarsze grupy wiekowe

Największa łączna suma refundacji dotyczyła osób w wieku 70–74 lata. Kolejne miejsca zajęły grupy 65–69 oraz 75–79 lat. W przeliczeniu na jednego pacjenta najwyższe wartości pojawiały się jednak w jeszcze starszych rocznikach.

Wśród kobiet najwięcej przypadało na pacjentki w wieku 80–84 lata. W grupie mężczyzn najwyższą średnią odnotowano u osób w wieku 75–79 lat. Dane pokazują więc nie tylko rozmiar finansowania, lecz także związek między wiekiem pacjentów a kosztami opieki.

Raport pozwala analizować wydatki również według regionów i kolejnych lat. Dla pacjenta najważniejszy wniosek jest prosty: średnia kwota refundacji nie oznacza wysokości rachunku za typową wizytę czy leczenie. O końcowym wyniku decydują także rzadkie, bardzo kosztowne terapie, które znacząco podnoszą łączną wartość finansowania.

na podstawie: Narodowy Fundusz Zdrowia.