Sztab Generalny ostrzega przed wojną informacyjną i utratą sprawczości

Nadmiar wiadomości, zmęczenie i rosnąca obojętność mogą stać się narzędziami wpływania na społeczeństwo – ostrzega Sztab Generalny WP. Wojsko opisuje mechanizm, w którym odbiorca przestaje ufać instytucjom, podważa sens obronności i odsuwa się od kolejnych komunikatów. Wskazuje też, jak rozpoznawać przekazy wzmacniające lęk oraz chaos.

Nadmiar informacji może prowadzić do obojętności

Sztab Generalny WP zwraca uwagę, że operacje kognitywne oddziałują na sposób myślenia i reagowania ludzi. Ich celem może być nie tylko przekazanie konkretnej narracji, lecz także doprowadzenie odbiorcy do stanu, w którym przestaje wierzyć, że jakiekolwiek działanie ma sens.

„Operacje kognitywne, to takie które odbywają się na poziomie naszych umysłów” – wskazuje Sztab Generalny WP.

Opisany mechanizm ma przebiegać w kilku etapach. Najpierw odbiorca otrzymuje więcej komunikatów, niż jest w stanie przetworzyć. Następnie zaczyna wybierać tylko część informacji, często koncentrując się na treściach najbardziej agresywnych lub budzących niepokój. Kolejnym skutkiem jest przeciążenie i zmęczenie, a wraz z nimi znużenie, obojętność oraz spadek zainteresowania następnymi wiadomościami.

Według Sztabu Generalnego WP taki stan może działać jak forma ochrony przed przeciążeniem psychicznym, ale jednocześnie osłabia reakcję zarówno na pozytywne informacje, jak i na realne zagrożenia. W wymiarze społecznym może prowadzić do odrzucenia zaufania do struktur państwowych.

Przekaz ma podważać państwo, wojsko i sojusze

W ocenie Sztabu Generalnego WP działania informacyjne i psychologiczne mogą być budowane wokół kilku powtarzających się narracji. Jedna z nich przedstawia państwo jako źródło zagrożenia i sugeruje, że wzmacnianie zdolności obronnych Polski zwiększa ryzyko wojny, zamiast poprawiać bezpieczeństwo.

Kolejny element stanowi podważanie wiarygodności wojska i służb. W takim przekazie państwo wydaje znaczne środki na obronność, ale mimo to nie potrafi zapewnić obywatelom ochrony. Ma to wzmacniać przekonanie, że instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo są nieskuteczne.

Sztab Generalny WP opisuje także narracje budujące konflikt między obywatelami a władzami. Społeczeństwo przedstawiane jest w nich jako grupa ponosząca koszty decyzji podejmowanych przez Warszawę i NATO. Równolegle eksponowane są zagrożenia, wydatki oraz niepewność, co może pogłębiać lęk i poczucie chaosu.

Osobnym celem ma być osłabianie zaufania do współpracy międzynarodowej. Przekazy podważające sens sojuszy przedstawiają NATO jako słabe, podzielone albo niezdolne do realnej obrony Polski. W konsekwencji odbiorca ma tracić zaufanie nie tylko do władz krajowych, lecz także do partnerów państwa.

Wojsko wskazuje sposoby ograniczania wpływu dezinformacji

Wśród proponowanych metod ochrony Sztab Generalny WP wymienia korzystanie ze sprawdzonych źródeł oraz ograniczenie liczby obserwowanych profili i komentarzy w mediach społecznościowych. Chodzi o to, by nie traktować całego strumienia internetowych treści jako równie wiarygodnego i nie zwiększać samodzielnie przeciążenia informacyjnego.

Wojsko zachęca również do sięgania po opracowania naukowe dotyczące wpływu społecznego i psychologicznego. Uzupełnieniem ma być higiena psychiczna – odpoczynek, kontakt z rodziną i przyjaciółmi oraz aktywność na świeżym powietrzu.

„Sięgaj tylko po zaufane źródła” – zaleca Sztab Generalny WP.

Wskazany przez wojsko mechanizm dotyczy nie tylko pojedynczych fałszywych informacji. Obejmuje także sposób ich powtarzania, selekcjonowania i łączenia w przekaz, który ma stopniowo osłabiać zaufanie do państwa, służb, wojska oraz sojuszy obronnych.

na podstawie: Sztab Generalny WP (X).