Prawie 190 mln euro na zieloną transformację. Będzie dziewięć naborów

Prawie 190 mln euro ma wesprzeć w Polsce projekty związane z energią, klimatem, ochroną przyrody i gospodarką obiegu zamkniętego. Podczas konferencji inaugurującej program Zielona Transformacja przedstawiono założenia przyszłych konkursów. Pierwsze nabory Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje uruchomić jeszcze w 2026 roku.

Pieniądze mają trafić na energię, klimat i ochronę przyrody

Program jest finansowany z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Jego całkowity budżet wynosi niemal 190 mln euro, a ponad 160 mln euro stanowi bezpośredni grant. Za realizację programu odpowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska, natomiast NFOŚiGW zajmuje się jego wdrażaniem we współpracy z resortem.

Wsparcie obejmie cztery obszary:

• klimat,
• energię,
• ochronę przyrody,
• gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Podczas konferencji przyszli beneficjenci poznali założenia naborów i możliwe kierunki finansowania. W spotkaniu uczestniczyli między innymi Krzysztof Bolesta, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Snorre Erichsen Skjevrak, sekretarz stanu w norweskim Ministerstwie Energii, ambasadorowie Norwegii i Islandii oraz Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW.

Krzysztof Bolesta wskazywał, że program ma pomóc Polsce realizować unijne cele środowiskowe, a jednocześnie zwiększać odporność na kryzysy i wspierać technologie wykorzystujące krajowe zasoby, takie jak geotermia.

„Musimy być bardziej odporni na kryzysy gospodarcze i rozwijać te technologie, które pomagają wykorzystać własne zasoby np. geotermię” – powiedział Krzysztof Bolesta, cytowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Dziewięć naborów obejmie także miasta i budownictwo

NFOŚiGW zapowiada dziewięć konkursów o dofinansowanie. Ich tematyka będzie obejmować zarówno inwestycje energetyczne, jak i projekty dotyczące przyrody, wody oraz przygotowania nowych przedsięwzięć.

Planowane nabory dotyczą:

• magazynowania energii na potrzeby rozwoju odnawialnych źródeł energii,
• energii geotermalnej,
• ochrony bioróżnorodności i ekosystemów,
• zielonej transformacji miast,
• podnoszenia świadomości na temat ograniczania skutków zmian klimatu i przystosowania się do nich,
• inwestycji w lokalne społeczności energetyczne,
• przygotowania projektów CCUS w Polsce,
• gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze budownictwa,
• cyrkularnego zarządzania wodą.

Tak szeroki zakres oznacza, że o środki będą mogły konkurować projekty o różnym charakterze – od infrastruktury energetycznej po działania edukacyjne i przygotowanie inwestycji. Dla podmiotów zainteresowanych funduszami istotne będzie śledzenie dokumentacji poszczególnych konkursów, ponieważ dopiero w niej zostaną określone szczegółowe warunki i kryteria wsparcia.

Norwegia, Islandia i Liechtenstein mają dostarczyć także doświadczenie

Organizatorzy podkreślali, że Fundusze Norweskie nie ograniczają się do finansowania infrastruktury. Program ma wspierać również rozwój kompetencji, wymianę doświadczeń i współpracę między podmiotami z państw uczestniczących w Mechanizmie Finansowym EOG.

Dorota Zawadzka-Stępniak oceniła, że dla Polski szczególnie przydatne mogą być rozwiązania środowiskowe wcześniej sprawdzone w Norwegii, Islandii i Liechtensteinie. Prezes NFOŚiGW zapowiedziała uruchomienie pierwszych naborów w czwartym kwartale 2026 roku.

„Prawdziwą siłą Funduszy Norweskich są partnerstwa oraz możliwość korzystania z wiedzy, doświadczeń i najlepszych praktyk Norwegii, Islandii i Liechtensteinu” – podkreśliła Dorota Zawadzka-Stępniak, cytowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Pierwsze konkursy mają więc przełożyć ogólne cele programu na konkretne projekty. Dla wnioskodawców oznacza to konieczność przygotowania się nie tylko do pozyskania pieniędzy, lecz także do współpracy i wykorzystania rozwiązań stosowanych już w państwach darczyńcach.

na podstawie: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.