Firmy dostaną nawet 50 mln zł na innowacje. PARP uruchamia nowy nabór

Najpierw jest pomysł, potem miesiące badań, testów i kosztownych prób. Dopiero na końcu wiadomo, czy nowe rozwiązanie spełni założenia i trafi na rynek. Właśnie na takie projekty Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przeznaczy 500 mln zł w nowym naborze „Ścieżki SMART”.

Program obejmie mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie firmy prowadzące działalność w Polsce. Wnioski będzie można składać od 29 października do 29 grudnia 2026 roku. Maksymalna wartość wsparcia dla jednego projektu wyniesie 50 mln zł.

Firmy mają rozwijać technologie, a nie tylko kupować sprzęt

Dofinansowanie jest przeznaczone przede wszystkim na projekty badawczo-rozwojowe. Firma może zaplanować badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe albo skupić się wyłącznie na tym drugim rodzaju działań. Rezultatem powinien być innowacyjny produkt lub proces, wyróżniający się na tle rozwiązań dostępnych na polskim rynku.

Sam zakup urządzeń nie wystarczy. Sednem projektu musi być rzeczywista działalność B+R, która prowadzi do stworzenia nowego albo znacząco ulepszonego rozwiązania. Program ma zwiększać zdolność firm do prowadzenia własnych badań i stosowania nowoczesnych technologii.

Projekt powinien wpisywać się przynajmniej w jedną Krajową Inteligentną Specjalizację. Wśród tych obszarów znajdują się między innymi:

• technologie cyfrowe,
• automatyka i rozwiązania dla przemysłu,
• zdrowie,
• zaawansowane materiały,
• efektywność energetyczna i gospodarowanie zasobami,
• technologie dla rolnictwa i sektora żywnościowego.

Skala zainteresowania pieniędzmi na badania była widoczna już w poprzednim naborze. Wpłynęło wtedy 566 wniosków o łącznej wartości przekraczającej 3,6 mld zł, choć budżet wynosił 700 mln zł. Po ocenie pozytywną decyzję otrzymało 106 projektów. Wnioskowane wsparcie dla tych przedsięwzięć opiewało łącznie na 570,7 mln zł. W tej grupie znalazło się 57 projektów małych firm, 30 średnich oraz 19 mikroprzedsiębiorstw.

„Prace badawczo-rozwojowe wymagają od przedsiębiorców zaangażowania kapitału, czasu i kompetencji jeszcze zanim okaże się, czy rozwijane rozwiązanie osiągnie zakładane parametry i będzie mogło trafić na rynek” – powiedział Tomasz Modzolewski, dyrektor Centrum Rozwoju Innowacji w PARP.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego przedsiębiorstwa sfinansowały w 2024 roku 32,6 mld zł krajowych wydatków na B+R. Odpowiadało to 63,3 proc. wszystkich nakładów na badania i rozwój w Polsce, czyli 0,89 proc. PKB. To wciąż mniej niż średnia dla Unii Europejskiej, która wynosiła 1,49 proc. PKB. W Niemczech wskaźnik sięgał 2,14 proc., a w Korei Południowej 3,93 proc.

„Ścieżka SMART 2.0” skraca drogę od wniosku do oceny

Nowy nabór będzie prowadzony w formule „Ścieżki SMART 2.0”. Zmiany obejmują uproszczenie dokumentacji i ograniczenie liczby kryteriów. Wsparcie skoncentrowano na badaniach i rozwoju oraz na wdrażaniu wyników takich prac. Nabory dla obu rodzajów projektów zostały rozdzielone.

Ocena będzie przebiegała w dwóch etapach. Na początku eksperci sprawdzą dwa kryteria. Pozostałe elementy projektu zostaną przeanalizowane później. Wnioskodawca będzie mógł wtedy przedstawić projekt ekspertom, wyjaśnić wątpliwości, a także poprawić wniosek na wezwanie Komisji Oceny Projektów.

Taki układ ma znaczenie zwłaszcza dla firm, które po pierwszej ocenie będą musiały doprecyzować założenia technologiczne, sposób prowadzenia badań albo plan wykorzystania wyników. Przedsiębiorca nie zostaje więc wyłącznie z dokumentem złożonym w pierwszym terminie.

Dotacja obejmie także ochronę patentową i kompetencje

Dofinansowanie może objąć nie tylko same badania. W projekcie można uwzględnić działania związane z ochroną własności przemysłowej opracowanego rozwiązania i obroną tych praw w razie naruszenia. Wsparcie może również dotyczyć umiędzynarodowienia rezultatów oraz podnoszenia kompetencji pracowników i kadry zarządzającej.

Minimalna wartość kosztów kwalifikowanych przeznaczonych na prace B+R wynosi 3 mln zł. Wśród wydatków możliwych do objęcia pomocą znajdują się:

• wynagrodzenia personelu badawczo-rozwojowego,
• usługi zewnętrzne związane z prowadzeniem badań,
• aparatura i sprzęt wykorzystywane w projekcie,
• wartości niematerialne i prawne,
• materiały potrzebne do realizacji prac.

Poziom wsparcia będzie zależał między innymi od rodzaju badań i wielkości przedsiębiorstwa. Przy badaniach przemysłowych podstawowa intensywność pomocy może wynieść do 50 proc. kosztów kwalifikowanych, a przy eksperymentalnych pracach rozwojowych do 25 proc. Po spełnieniu określonych warunków limity mogą wzrosnąć odpowiednio do 80 proc. i 60 proc.

Wnioski będzie można składać za pośrednictwem Lokalnego Systemu Informatycznego PARP. Dla firm planujących udział oznacza to konieczność wcześniejszego przygotowania nie tylko opisu technologii, lecz także budżetu, zespołu badawczego i planu wykorzystania rezultatów.

na podstawie: parp.gov.pl.