Deficyt budżetu państwa mniejszy o 31,9 mld zł niż rok wcześniej

Osoba w koszuli i krawacie pracuje przy biurku z tabletem i dokumentami z wykresami.

FOT. gov.pl (MF)

Różnica między wpływami a wydatkami państwa wciąż liczona jest w setkach miliardów złotych, ale w porównaniu z ubiegłym rokiem wyraźnie się zmniejszyła. Nie wynika to z ograniczenia wydatków – ich suma pozostała blisko poziomu sprzed roku, a dochody wzrosły. Szacunki Ministerstwa Finansów pokazują, które pozycje wpłynęły na ten wynik.

Od stycznia do października 2026 r. dochody budżetu państwa wyniosły 501,7 mld zł, a wydatki 696,9 mld zł. Deficyt sięgnął 195,2 mld zł, czyli 71,8 proc. kwoty zaplanowanej na cały rok. W analogicznym okresie 2025 r. wynosił 227,1 mld zł i odpowiadał 78,6 proc. ówczesnego planu.

Dochody wzrosły rok do roku o około 30 mld zł, czyli 6,4 proc. Wydatki były natomiast niższe o 1,9 mld zł. W efekcie luka budżetowa po dziesięciu miesiącach była mniejsza o 31,9 mld zł niż rok wcześniej.

CIT rośnie, a wpływy z PIT zależą od podziału między państwo i samorządy

Dochody podatkowe wyniosły 445,8 mld zł – o 29,9 mld zł więcej niż w tym samym okresie 2025 r. Największym źródłem wpływów był VAT: 276,1 mld zł. Z akcyzy budżet uzyskał 77,1 mld zł, a z CIT – 69,5 mld zł. Wpływy z CIT zwiększyły się rok do roku o 16,5 mld zł, czyli 31,2 proc.

Na ten wzrost złożyły się między innymi wyższa stawka CIT dla banków obowiązująca od 2026 r. oraz korzystniejsze rozliczenia roczne firm. Wpłaty z rozliczeń za 2025 r. były wyższe o około 1,8 mld zł, a kwoty zwrotów niższe o 2,4 mld zł. W pierwszym półroczu wzrósł też wynik finansowy brutto badanych przedsiębiorstw niefinansowych.

W zestawieniu wpływy z PIT przypisane budżetowi państwa wyniosły 0,07 mld zł. Ta pozycja wiąże się z reformą finansowania samorządów, które otrzymują większą część podatku. Łączne wpływy z PIT – państwa i jednostek samorządu terytorialnego – osiągnęły 178,9 mld zł, o 18,3 mld zł więcej niż rok wcześniej. Tyle samo wyniosły przekazane samorządom udziały w podatku. W styczniu i październiku JST otrzymały podwójne raty, co wpływa na rozłożenie wpływów w ciągu roku.

Na październikowe wpływy z VAT, wynoszące około 32 mld zł, oddziaływały między innymi wyniki sprzedaży detalicznej i produkcji przemysłowej we wrześniu. Wpływ na rozliczenia miało także skrócenie domyślnego terminu zwrotu VAT z 60 do 40 dni po wejściu w życie KSeF. Z kolei czasowa obniżka stawki VAT na paliwa z 23 do 8 proc. zmniejszała dochody z VAT i akcyzy. Łączny efekt tej zmiany dla obu podatków do końca września oszacowano na około 5,3 mld zł.

Dochody niepodatkowe wyniosły 53,6 mld zł, o 0,7 mld zł mniej niż przed rokiem. Z aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych wpłynęło 9,2 mld zł, co oznacza spadek o 11,3 proc. rok do roku.

Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.

Największe wydatki trafiły do ZUS, na obronę i obsługę długu

Najwyższą kwotę wśród części budżetu państwa stanowiły wydatki na Zakład Ubezpieczeń Społecznych – 162,8 mld zł. Kolejne pozycje to obrona narodowa z 78,9 mld zł oraz obsługa długu Skarbu Państwa, na którą przeznaczono 75,4 mld zł. Wysokie wydatki odnotowano również w obszarach:

  • budżety wojewodów – 48,3 mld zł,
  • subwencje ogólne dla samorządów – 48 mld zł,
  • zdrowie – 43,6 mld zł,
  • sprawy wewnętrzne – 39,6 mld zł,
  • środki własne Unii Europejskiej – 35,2 mld zł,
  • szkolnictwo wyższe i nauka – 28 mld zł.

W porównaniu z rokiem poprzednim wydatki na obsługę długu wzrosły o 15,7 mld zł, a na ZUS – o 13,3 mld zł. W przypadku ZUS wyższe były między innymi dotacje na świadczenia gwarantowane przez państwo, wydatki związane z waloryzacją emerytur i rent oraz wypłata czternastej emerytury. Na zdrowie przekazano o 6,3 mld zł więcej, głównie w związku z wyższą dotacją dla Narodowego Funduszu Zdrowia.

Więcej środków trafiło też na subwencje dla samorządów, wydatki związane z budżetem Unii Europejskiej oraz programy budownictwa społecznego i komunalnego. Niższe były natomiast wydatki w częściach budżetu dotyczących gospodarki – o 34,7 mld zł – oraz budżetu i finansów publicznych – o 20,5 mld zł. W obu przypadkach na porównanie wpłynęły duże płatności zrealizowane w 2025 r., między innymi na spłatę zobowiązań związanych z tarczami finansowymi i Funduszem Przeciwdziałania COVID-19.

na podstawie: gov.pl (MF).

Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (gov.pl (MF)). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.

Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę

Treści na stronie są opracowywane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Ostatnie Artykuły