PSL chce zmienić zasady wyboru sędziów TK. Proponuje wygaszenie kadencji

Spór o Trybunał Konstytucyjny znów przenosi się na polityczne rozmowy. 6 listopada PSL poinformowało o powołaniu zespołu parlamentarnego i rozpoczęciu konsultacji nad zmianą Konstytucji. Propozycja zakłada jednorazowy wybór nowego składu Trybunału, ale jej najbardziej spornym punktem jest przedterminowe zakończenie obecnych kadencji sędziów.

Powiązany artykuł

Nawrocki mówi o siłowym przejęciu TK i zwołuje pilne konsultacje

W Warszawie PSL zapowiada rozmowy, nie gotowe porozumienie

O powołaniu zespołu w Sejmie poinformował przewodniczący klubu PSL Krzysztof Paszyk. Partia zaprosiła do pracy inne ugrupowania parlamentarne.

„Jeszcze wczoraj zwróciłem się do wszystkich odpowiedzialnych środowisk politycznych obecnych w polskim parlamencie z zaproszeniem do tego zespołu.”

Konsultacje społeczne projektu ogłosił prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz. Do udziału zaproszono organizacje pozarządowe, stowarzyszenia i inne środowiska zainteresowane przyszłością Trybunału. PSL deklaruje, że chce poznać także argumenty przeciwników swojej propozycji.

„Jesteśmy zdeterminowani do tego, żeby przeprowadzić reset konstytucyjny, ponieważ jest to droga do spokoju wewnętrznego.”

To stanowisko jednej z partii uczestniczących w sporze. Projekt nie jest przyjętą zmianą prawa, a udział w konsultacjach nie przesądza o poparciu dla niego.

Wcześniej, 31 października, prezydent Karol Nawrocki określał wydarzenia w Trybunale jako naruszenie porządku konstytucyjnego, a premier Donald Tusk zapowiadał zapewnienie sędziom bezpieczeństwa i warunków do pracy. 2 listopada informowaliśmy również o danych przytaczanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich: od 2020 roku bez rozstrzygnięcia pozostawało wówczas 76 wystąpień RPO. To tło pokazuje, że spór o skład i działanie instytucji dotyczy nie tylko politycznych relacji, lecz także spraw, w których obywatele oczekują oceny zgodności przepisów z Konstytucją.

Więcej aktualności z Polski znajdziesz na stronie głównej pl.news.

Trybunał Konstytucyjny miałby otrzymać nowy, etapowo wybierany skład

Propozycja PSL przewiduje wygaszenie obecnych kadencji i jednorazowy wybór 15 sędziów przez Zgromadzenie Narodowe, czyli posłów i senatorów obradujących wspólnie. Kandydatów trzeba byłoby zgłaszać za zgodą prezydenta, a do wyboru potrzebna byłaby większość trzech piątych głosów. Kadencje sędziów byłyby rozłożone: po pięć osób na trzy, sześć i dziewięć lat.

Największe zastrzeżenia dotyczą właśnie skrócenia obecnych kadencji. Waldemar Żurek ostrzegał, że taki krok może stworzyć precedens. PSL zapowiada, że chce rozważyć ten problem w konsultacjach — chodzi o to, jak zakończyć kryzys, nie otwierając zarazem drogi do politycznej ingerencji w kadencje sędziów.

Zmiana Konstytucji wymaga innych większości niż proponowany przez PSL próg wyboru sędziów. Projekt poselski musi uzyskać co najmniej 92 podpisy posłów. Do uchwalenia zmiany potrzebne są większość co najmniej dwóch trzecich głosów w Sejmie oraz bezwzględna większość w Senacie, przy obecności co najmniej połowy ustawowego składu każdej izby.

Tego samego dnia 18 organizacji społecznych zaapelowało o uspokojenie sporu i ponadpartyjne porozumienie. Pod apelem podpisały się między innymi Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Klub Jagielloński, Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz Związek Przedsiębiorców i Pracodawców. Sygnatariusze ostrzegli, że rozwiązanie narzucone przez jedną stronę może utrwalić spór o wiarygodność Trybunału.

Dalszy przebieg sprawy zależy więc nie tylko od tego, czy PSL zbierze poparcie dla projektu, ale też od tego, czy rozmowy obejmą polityczne i prawne zastrzeżenia wobec jego założeń. Dla osoby składającej skargę konstytucyjną kluczowe pozostaje, czy sprawę rozpozna niezależny i prawidłowo powołany skład oraz czy władze uszanują jego wyrok.

na podstawie: Polskie Stronnictwo Ludowe.