ZUS wypłacił ponad 9 miliardów złotych. Kto dostał pełną czternastkę, a komu ją obniżono?

Dodatkowe pieniądze trafiły do milionów emerytów i rencistów, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakończył wysyłanie decyzji o tegorocznych wypłatach. Na Dolnym Śląsku czternastą emeryturę otrzymało ponad 600 tys. osób. Nie wszyscy zobaczyli jednak na koncie taką samą kwotę. O wysokości świadczenia decydowała przede wszystkim wysokość pobieranej emerytury lub renty, a w przypadku części seniorów zastosowano pomniejszenie według zasady „złotówka za złotówkę”.

Ponad 6 milionów decyzji z ZUS. Tyle pieniędzy trafiło do emerytów

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował 29 października 2026 roku, że zakończył wysyłkę decyzji dotyczących czternastej emerytury za 2026 rok. Dokumenty otrzymało ponad 6,1 mln emerytów i rencistów.

Skala wypłat jest znacząca. Łączna wartość przyznanych dodatkowych świadczeń przekroczyła 9,2 mld zł brutto, natomiast kwota przekazana uprawnionym po potrąceniach wyniosła ponad 7,5 mld zł netto.

Najważniejsze dane przedstawione przez ZUS:

• Ponad 6,1 mln – liczba wysłanych decyzji.
• Ponad 9,2 mld zł brutto – wartość przyznanych czternastek.
• Ponad 7,5 mld zł netto – kwota wypłacona świadczeniobiorcom.
• Ponad 600 tys. osób – liczba odbiorców dodatkowego świadczenia na Dolnym Śląsku.
• 1978,49 zł brutto – pełna czternasta emerytura w 2026 roku.

Seniorzy nie musieli zgłaszać się do ZUS ani składać osobnego wniosku. Dodatkowe pieniądze zostały przyznane z urzędu i wypłacone razem z emeryturą lub rentą.

Czternasta emerytura to dodatkowe pieniądze, które mogą pomóc w pokryciu codziennych wydatków. ZUS przyznał i wypłacił je automatycznie, dlatego seniorzy nie musieli wypełniać wniosków ani załatwiać dodatkowych formalności.

– wyjaśnia Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS na Dolnym Śląsku.

Więcej aktualności z Polski znajdziesz na stronie głównej pl.news.

Czternasta emerytura w 2026 roku. Pełna kwota i zasada złotówka za złotówkę

Pełna czternastka wyniosła w tym roku 1978,49 zł brutto. Otrzymały ją osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekraczała 2900 zł brutto.

Przy wyższym świadczeniu czternastka była stopniowo zmniejszana. Każda złotówka przekroczenia progu 2900 zł obniżała dodatkową wypłatę o złotówkę.

Przykładowo, przy podstawowej emeryturze wynoszącej 3500 zł brutto, przekroczenie progu to 600 zł, więc czternastka przed potrąceniami wynosiłaby 1378,49 zł brutto.

Nie należy przy tym utożsamiać kwoty brutto z przelewem na konto. Ostateczna kwota netto zależy od obowiązujących potrąceń.

Co mówi ustawa o czternastej emeryturze i komu przysługuje świadczenie?

Czternasta emerytura nie jest uznaniową zapomogą ani jednorazową premią przyznawaną na wniosek. Jej oficjalna nazwa to kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów.

Zasady określa ustawa z 26 maja 2023 roku o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Przepisy wprowadziły czternastkę jako coroczne świadczenie, a nie pomoc wypłacaną wyłącznie w wybranych latach.

Zgodnie z art. 2 ustawy, prawo do czternastki mogą mieć osoby pobierające określone świadczenia emerytalno-rentowe, w tym:

• Emerytury i renty z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych.
• Emerytury i renty rolnicze wypłacane przez KRUS.
• Renty socjalne.
• Emerytury pomostowe.
• Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne.
• Świadczenia i zasiłki przedemerytalne.
• Rodzicielskie świadczenia uzupełniające.
• Określone emerytury i renty służb mundurowych oraz świadczenia kombatanckie.

Nie wystarczy jednak samo osiągnięcie wieku emerytalnego. Trzeba mieć prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w ustawie, ustalone według stanu na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty czternastki.

W przypadku zasadniczych wypłat we wrześniu 2026 roku decydującą datą był 31 sierpnia 2026 roku.

Kiedy czternasta emerytura nie przysługuje?

Ustawa przewiduje dwa szczególnie istotne ograniczenia. Po pierwsze, świadczenie nie przysługuje osobom, które w wymaganym dniu miały zawieszone prawo do odpowiedniej emerytury lub renty.

Po drugie, zgodnie z art. 3 ustawy, nie wypłaca się czternastki, jeżeli po zastosowaniu pomniejszenia jej kwota wyniosłaby mniej niż 50 zł brutto.

W 2026 roku oznaczało to następujące progi:

Kwoty w tabeli są wartościami brutto, wyliczonymi według ustawowej zasady pomniejszania świadczenia.

Czy czternastka jest tym samym co trzynasta emerytura?

Nie. Oba świadczenia są wypłacane dodatkowo, ale obowiązują przy nich różne zasady.

Trzynasta emerytura co do zasady przysługuje w jednakowej wysokości uprawnionym świadczeniobiorcom, niezależnie od wysokości ich podstawowej emerytury lub renty.

Czternasta emerytura jest natomiast uzależniona od wysokości pobieranego świadczenia. Pełną kwotę otrzymują osoby z niższymi emeryturami i rentami, a przy wyższych kwotach działa mechanizm stopniowego zmniejszania wypłaty.

ZUS podkreśla, że czternastka nie wymaga składania wniosku. Dlatego seniorzy powinni zachować ostrożność wobec telefonów, wiadomości lub stron internetowych sugerujących, że trzeba zapłacić za jej przyznanie albo wypełnić specjalny formularz.

Zakończenie wysyłki ponad 6,1 mln decyzji zamyka ważny etap tegorocznej obsługi świadczenia. Dla emerytów i rencistów najistotniejsze pozostają jednak trzy informacje: czternastka jest zagwarantowana ustawowo, jej wysokość zależy od określonych warunków, a przyznanie pieniędzy odbywa się automatycznie.

Źródła:

• komunikat Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 października 2026 roku, przekazany przez Iwonę Kowalską-Matis, regionalną rzeczniczkę ZUS na Dolnym Śląsku; ustawa z 26 maja 2023 roku (Dz.U. z 2023 r. poz. 1407, z późn. zm.); informacje Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz ZUS dotyczące czternastej emerytury w 2026 roku.