PKB przyspieszył do 4,1 proc. Pensje rosną wolniej niż wcześniej

Gospodarka wyraźnie urosła, ale dane z rynku pracy i portfeli pokazują bardziej złożony obraz. W drugim kwartale produkt krajowy brutto zwiększył się o 4,1 proc. rok do roku, podczas gdy we wrześniu inflacja przekroczyła górną granicę odchyleń od celu. W przedsiębiorstwach ubywa etatów, a liczba ludności Polski spadła w ciągu roku o 165 tys. Jednocześnie poprawiły się wyniki firm i wzrosły inwestycje.

Wzrost PKB w drugim kwartale był wyższy niż w poprzednich trzech miesiącach i niż rok wcześniej. Po uwzględnieniu czynników sezonowych gospodarka zwiększyła się o 4 proc. rok do roku oraz o 1,1 proc. w porównaniu z pierwszym kwartałem.

Wzrost gospodarczy nie zatrzymał spadku liczby ludności

Pod koniec września Polska liczyła około 37,2 mln mieszkańców. To o 165 tys. mniej niż rok wcześniej i mniej niż na koniec 2025 roku.

W ciągu trzech pierwszych kwartałów urodziło się 176 tys. dzieci, czyli o 6 tys. mniej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Zmarło 305 tys. osób – o 3 tys. więcej niż rok wcześniej. Przewaga liczby zgonów nad urodzeniami sprawiła, że przyrost naturalny pozostał ujemny. Saldo migracji zagranicznych na pobyt stały było dodatnie, podobnie jak rok wcześniej.

Na rynku pracy przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw zmniejszyło się o 1 proc. rok do roku. Stopa bezrobocia rejestrowanego na koniec września wyniosła 5,8 proc. i była wyższa niż przed rokiem, choć pozostała na poziomie z poprzedniego miesiąca.

Nie wszystkie wskaźniki rynku pracy pogorszyły się jednak w tym samym kierunku. W drugim kwartale liczba pracujących i wskaźnik zatrudnienia były nieco wyższe niż rok wcześniej. Według Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności stopa bezrobocia wyniosła 3,2 proc., a liczba osób bezrobotnych zwiększyła się w ujęciu rocznym.

W drugim kwartale powstało nieco więcej nowych miejsc pracy niż rok wcześniej, a liczba zlikwidowanych stanowisk spadła. Pod koniec czerwca liczba wolnych miejsc pracy była o 3,1 proc. wyższa niż rok wcześniej, ale o 1,5 proc. niższa niż kwartał wcześniej.

Ceny paliw i mieszkań zwiększają presję na domowe budżety

Od stycznia do września ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 2,9 proc. rok do roku. Wzrost cen był niższy niż rok wcześniej, jednak w kolejnych miesiącach dynamika ponownie przyspieszała. We wrześniu po raz pierwszy od czerwca poprzedniego roku inflacja przekroczyła górną granicę odchyleń od celu inflacyjnego.

Najmocniej podrożały towary i usługi związane z transportem, zwłaszcza paliwa do prywatnych samochodów. Szybciej rosły również ceny związane z mieszkaniem. Ceny żywności nadal spadały w ujęciu rocznym, ale skala obniżek była mniejsza niż w sierpniu. Na tempo zmian cen wpływały także wydarzenia na Bliskim Wschodzie oraz wzrost cen paliw.

Przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw zwiększyło się nominalnie o 5,8 proc. rok do roku, a realnie – po uwzględnieniu inflacji – o 2,7 proc. Oznacza to, że siła nabywcza pensji nadal rosła, ale wolniej niż wcześniej. Wzrost cen transportu i kosztów mieszkaniowych ograniczał część tego efektu.

Wyższe tempo wzrostu odnotowano w przypadku emerytur i rent z pozarolniczego systemu ubezpieczeń społecznych. Świadczenia nominalne zwiększyły się o 6,9 proc., a realnie o 3,9 proc. W przypadku emerytur i rent rolników indywidualnych nominalny wzrost wyniósł zaledwie 0,4 proc., natomiast realna siła nabywcza spadła o 2,4 proc.

Ceny produkcji sprzedanej przemysłu wzrosły o 1,9 proc., a ceny produkcji budowlano-montażowej o 5,4 proc. We wrześniu roczny wzrost cen producentów w obu tych obszarach przekraczał 6 proc. W przemyśle oznaczało to utrzymanie cen powyżej poziomu sprzed roku po ponad dwóch latach spadków.

Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.

Przemysł i inwestycje rosną, budownictwo pozostaje pod presją

Produkcja sprzedana przemysłu zwiększyła się w ciągu trzech pierwszych kwartałów o 3,6 proc. rok do roku. Wzrost objął wszystkie sekcje przemysłu. Największą zmianę odnotowano w górnictwie i wydobywaniu, które rok wcześniej notowało spadek. Najwolniej rosło przetwórstwo przemysłowe.

Większa była sprzedaż dóbr inwestycyjnych, zaopatrzeniowych i konsumpcyjnych nietrwałych. Spadła natomiast sprzedaż dóbr konsumpcyjnych trwałych oraz produktów związanych z energią.

Odmiennie wyglądała sytuacja w budownictwie. Produkcja budowlano-montażowa zmniejszyła się o 4,7 proc. rok do roku. Spadki objęły wszystkie działy budownictwa, a najsilniej dotknęły przedsiębiorstwa zajmujące się budową budynków. Wpływ miały między innymi niekorzystne warunki pogodowe na początku roku oraz nieregularności w rozliczeniach zgłaszane przez przedsiębiorców.

Sprzedaż robót remontowych była wyraźnie niższa niż rok wcześniej, ale wzrosła sprzedaż robót inwestycyjnych. W budownictwie mieszkaniowym oddano do użytkowania o 3,1 proc. więcej mieszkań niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Liczba mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym, wzrosła o 12,3 proc., a liczba rozpoczętych budów – o 4,5 proc.

Lepsze wyniki notowały przedsiębiorstwa niefinansowe. W pierwszym półroczu ich wynik finansowy netto był o 30,6 proc. wyższy niż rok wcześniej. Rentowność obrotu brutto wyniosła 5,8 proc., a netto 4,8 proc. Firmy zwiększyły także przychody ze sprzedaży na eksport.

Po spadku odnotowanym rok wcześniej wzrosły nakłady inwestycyjne przedsiębiorstw niefinansowych. W pierwszym półroczu zwiększyły się o 13,7 proc. w cenach stałych. Firmy przeznaczały więcej zarówno na budynki i budowle, jak i na zakupy. Jednocześnie liczba oraz wartość kosztorysowa nowo rozpoczętych inwestycji były niższe niż w pierwszym półroczu poprzedniego roku.

Handel i transport z dodatnimi wynikami, rolnictwo z niższymi cenami

Sprzedaż detaliczna wzrosła o 3 proc. rok do roku, ale tempo wzrostu było słabsze niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. W większości grup sprzedaż była wyższa, między innymi w przypadku paliw stałych, ciekłych i gazowych. We wrześniu w tej grupie pojawił się jednak znaczny spadek. Mniejsza była sprzedaż żywności, napojów i wyrobów tytoniowych – kategorii o największym udziale w sprzedaży ogółem.

W transporcie kolejowym przewozy ładunków zwiększyły się o 2,6 proc., a w transporcie samochodowym o 1,9 proc. Przewozy pasażerów wzrosły o 5,5 proc., choć wolniej niż rok wcześniej.

Na rynku rolnym większość cen produktów w skupie i na targowiskach była niższa niż w okresie trzech pierwszych kwartałów poprzedniego roku. Cena skupu pszenicy spadła o 5,3 proc., a żywca wieprzowego o 18,1 proc. Wyjątkiem były między innymi ceny skupu żywca wołowego, które utrzymywały się powyżej poziomu sprzed roku.

Od stycznia do sierpnia eksport liczony w złotych zwiększył się o 7 proc., a import o 7,5 proc. Wymiana handlowa z większością grup krajów wzrosła, jednak pogłębiło się ujemne saldo handlu zagranicznego, przede wszystkim w relacjach z krajami rozwijającymi się. Import z państw Europy Środkowo-Wschodniej wyraźnie się zmniejszył.

W październiku przedsiębiorcy z przemysłu przetwórczego i handlu detalicznego nadal oceniali koniunkturę niekorzystnie. Bardziej pesymistyczne niż miesiąc wcześniej były nastroje w budownictwie. Pozytywne oceny utrzymały się w transporcie i gospodarce magazynowej.

Firmy częściej wskazywały na niepewność ogólnej sytuacji gospodarczej jako przeszkodę w bieżącej działalności. Największy wpływ na wzrost kosztów miały ceny energii i paliw, a w dalszej kolejności koszty zatrudnienia oraz ceny komponentów i usług. Większość przedsiębiorstw, od 82 do 93 proc. w zależności od branży, oceniała negatywne skutki wojny w Ukrainie jako niewielkie albo nieodczuwalne.

na podstawie: stat.gov.pl (GUS).