43,7 mld euro na obronność. Polska wskazuje na znaczenie UE

43,7 mld euro preferencyjnych pożyczek może zostać przeznaczone na wzmocnienie polskiej obronności, modernizację armii i rozwój przemysłu zbrojeniowego. O znaczeniu tych pieniędzy, a także o gospodarczym wymiarze członkostwa w Unii Europejskiej dyskutowano podczas Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie. Wiceminister Jacek Karnowski zestawił polskie doświadczenia z konsekwencjami Brexitu. W centrum rozmowy znalazły się bezpieczeństwo, eksport i inwestycje odczuwalne w codziennym życiu.

Polska na wschodniej flance i unijne mechanizmy bezpieczeństwa

Debata „Dziesięć lat po referendum. Czego Polska może się nauczyć z doświadczenia Brexitu” dotyczyła skutków wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Jacek Karnowski zwrócił uwagę, że położenie obu państw jest zasadniczo różne. Wielka Brytania jest krajem wyspiarskim, natomiast Polska graniczy z Rosją, Białorusią i Ukrainą oraz znajduje się na wschodniej flance NATO i Unii Europejskiej.

Wiceminister ocenił, że NATO pozostaje podstawą militarnej ochrony Polski, ale członkostwo w UE zapewnia dodatkowe narzędzia współpracy, solidarności i wsparcia gospodarczego.

„NATO pozostaje podstawą naszego bezpieczeństwa militarnego, ale Unia Europejska daje nam dodatkowe mechanizmy solidarności, współpracy i wsparcia gospodarczego” – powiedział Jacek Karnowski, wiceminister funduszy i polityki regionalnej.

Jednym z przykładów jest program SAFE. Polska może skorzystać z preferencyjnych pożyczek o wartości 43,7 mld euro. Środki mają służyć między innymi modernizacji wojska oraz rozbudowie krajowego przemysłu obronnego. Dla finansów publicznych oznacza to instrument zwrotny, a nie bezzwrotne dotacje, jednak jego preferencyjne warunki mają ułatwić realizację dużych przedsięwzięć obronnych.

Niemal trzy czwarte eksportu trafia na rynek Unii

W dyskusji dużo miejsca poświęcono również gospodarce. W 2025 roku państwa Unii Europejskiej kupiły 74,8 proc. towarów eksportowanych z Polski. Oznacza to, że niemal trzy czwarte polskiego eksportu jest powiązane ze wspólnym rynkiem.

Swobodny dostęp do rynku unijnego ogranicza bariery handlowe i pozwala przedsiębiorstwom działać w europejskich łańcuchach dostaw. Dla firm oznacza to łatwiejszą sprzedaż towarów za granicą, ale także dostęp do partnerów, podwykonawców i odbiorców w wielu państwach bez konieczności tworzenia odrębnego modelu działalności dla każdego rynku.

„Prawie 75 proc. naszego eksportu trafia na rynek unijny. To tysiące polskich firm, miejsca pracy i inwestycje” – powiedział Jacek Karnowski.

Wiceminister wskazał również na zmianę poziomu zamożności mierzonego produktem krajowym brutto na mieszkańca według parytetu siły nabywczej. W 2004 roku wskaźnik dla Polski wynosił około 51 proc. średniej unijnej. W 2024 roku było to już 80 proc.

Drogi, kolej i internet sfinansowane z europejskich pieniędzy

Efekty unijnego finansowania obejmują nie tylko dane gospodarcze. W ramach polityki spójności powstało ponad 1400 km autostrad i dróg ekspresowych, zmodernizowano ponad 2500 km linii kolejowych oraz około 15 tys. km sieci kanalizacyjnej.

Krajowy Plan Odbudowy przyniósł także inwestycje bliższe codziennym potrzebom gospodarstw domowych. Utworzono ponad 35 tys. nowych miejsc w żłobkach, a dostęp do szerokopasmowego internetu uzyskało ponad 542 tys. gospodarstw domowych i lokali mieszkalnych. W ponad 465 tys. domów jednorodzinnych przeprowadzono termomodernizację albo wymianę źródła ogrzewania.

Karnowski, który wcześniej pracował jako samorządowiec, podkreślił, że ocena członkostwa w UE nie powinna ograniczać się do wielkich wskaźników gospodarczych. Jego zdaniem równie ważne są mniejsze projekty, z których ludzie korzystają każdego dnia.

„To nie tylko wielkie inwestycje, ale również mniejsze projekty, z których mieszkańcy korzystają każdego dnia” – podkreślił Jacek Karnowski.

na podstawie: gov.pl (MFiPR).