Sztuczna inteligencja ma pomóc pszczelarzom. Hive Mind analizuje dane z kosmosu

Na ekranie spotykają się zdjęcia satelitarne, algorytmy i wiedza o roślinach miododajnych. Tak działa Hive Mind – aplikacja polskiej firmy Erend Space, która ma pomóc pszczelarzom wybierać lepsze miejsca dla pasiek. Według założeń rozwiązania wydajność produkcji miodu może wzrosnąć o 20–30 proc. Projekt łączy ochronę zapylaczy z technologią rozwijaną wcześniej głównie z myślą o sektorze kosmicznym.

Algorytm szuka roślin miododajnych i wolnych miejsc dla pasiek

Spadek liczebności pszczół, dzikich zapylaczy i trzmieli coraz mocniej wpływa na rolnictwo. Owady odpowiadają za zapylanie wielu roślin, od jabłoni i czereśni po truskawki, pomidory, ogórki, migdały i kawę. Szacuje się, że od ich pracy zależy co trzecia łyżka żywności spożywanej przez ludzi.

Hive Mind analizuje zdjęcia satelitarne i wskazuje obszary, na których występują rośliny dostarczające pszczołom nektaru oraz pyłku. Pszczelarz może dzięki temu łatwiej ocenić, gdzie ustawić ule, a jednocześnie omijać tereny zbyt mocno obciążone liczbą pasiek. Lepsze rozłożenie uli ma poprawić warunki bytowania owadów i zwiększyć efektywność pozyskiwania miodu.

„Fundamentalny problem, jaki aplikacja rozwiązuje, to coś, co nazywam dylematem pszczelarskim” – powiedział Mariusz Dmochowski, CEO Erend Space.

Twórca projektu wyjaśnił, że chodzi o znalezienie równowagi między liczbą pszczelarzy a dostępnością pożytków, czyli roślin, z których pszczoły zbierają nektar i pyłek. Zainteresowanie rozwiązaniem pojawiło się szybko.

„Już chwilę po premierze mieliśmy kolejkę kilkuset analiz do przerobienia” – powiedział Mariusz Dmochowski.

Aplikacja trafiła na rynek w kwietniu. Jej twórcy rozwijają także wersję na iOS. Docelowo Hive Mind ma być czymś więcej niż narzędziem do oceny terenu. Erend Space zakłada stworzenie platformy ułatwiającej pszczelarzom kontakt i współpracę.

Dane z satelitów Sentinel uczą model rozpoznawać roślinność

Technologia opiera się na autorskim modelu sieci neuronowej wykorzystującym algorytmy głębokiego uczenia. System korzysta z bezpłatnych danych z misji Sentinel, łącząc obrazy optyczne i radarowe. Model szkolono na 300 tys. próbek, aby potrafił rozpoznawać określone wzory roślinności także na zdjęciach o niższej rozdzielczości.

Rozwiązanie zaprojektowano tak, by można było stosować je na różnych rynkach. W pierwszej kolejności ma służyć pszczelarzom, ale twórcy widzą dla niego także inne zastosowania. Jednym z nich są certyfikaty pochodzenia miodu. Analiza roślin znajdujących się wokół uli mogłaby pomóc określić, z jakich pożytków powstał konkretny produkt.

Hive Mind może również wspierać edukację przyrodniczą i zwiększać wiedzę o znaczeniu zapylaczy. Projekt jest bliski zakończenia, a aplikacja ma obecnie 15 funkcji. Kolejne rozwiązania są testowane i wdrażane. Dla pszczelarzy oznacza to możliwość korzystania nie tylko z map terenu, lecz także z narzędzia rozwijanego pod kątem dalszej współpracy i wymiany informacji.

Fundusze Europejskie wsparły przejście od pomysłu do produktu

Projekt Erend Space otrzymał dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027, w ramach działania „Platformy startowe dla nowych pomysłów” prowadzonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Rozwój przedsięwzięcia wspierał także program inkubacyjny ESA BIC Poland związany z Europejską Agencją Kosmiczną.

Podczas misji studyjnej „Polska Wschodnia w drodze do Przemysłu 4.0” przedstawiciele Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, PARP oraz mediów odwiedzili firmę. Spotkanie poświęcono działaniu aplikacji, jej rozwojowi i możliwościom wykorzystania danych satelitarnych w rolnictwie oraz ochronie środowiska.

Mariusz Dmochowski ocenił, że współpraca z PARP pomogła firmie między innymi w budowie marki, działaniach medialnych i rozwijaniu organizacji. Dzięki temu startup mógł przygotować premierę aplikacji oraz rozpocząć rozmowy z prywatnymi inwestorami.

Ochrona pszczół wpisuje się także w Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych. Dokument dotyczący zapylaczy wskazuje na potrzebę działań chroniących przede wszystkim dzikie pszczoły i trzmiele, których populacje maleją. Hive Mind pokazuje, że dane satelitarne i sztuczna inteligencja mogą służyć nie tylko obserwacji Ziemi, lecz także planowaniu pracy pasiek i ograniczaniu presji na dostępne pożytki.

na podstawie: parp.gov.pl.