MEN powołał pełnomocnika do spraw praw i obowiązków uczniów

W resorcie edukacji pojawiła się nowa funkcja, która ma przyglądać się szkolnym problemom z perspektywy uczniów. Mikołaj Wolanin będzie analizował przepisy, sprawdzał, jak szkoły stosują prawa i obowiązki ucznia, oraz przedstawiał minister edukacji propozycje zmian. Jego zadania obejmą także statuty szkolne, czyli dokumenty regulujące codzienne funkcjonowanie placówek.

Nowy pełnomocnik zajmie się statutami i szkolnymi przepisami

Minister edukacji Barbara Nowacka powołała Mikołaja Wolanina na stanowisko pełnomocnika do spraw uczniów i polityki młodzieżowej. Zgodnie z informacją Ministerstwa Edukacji Narodowej będzie on rozpoznawał problemy pojawiające się w szkolnej rzeczywistości i przygotowywał propozycje konkretnych rozwiązań.

Zakres jego pracy obejmie między innymi:

• analizowanie przepisów dotyczących uczniów,
• monitorowanie przestrzegania praw i obowiązków ucznia,
• przygotowywanie rekomendacji oraz dobrych praktyk dla szkół,
• upowszechnianie wiedzy o prawach uczniowskich,
• opracowywanie wskazówek dotyczących statutów szkolnych.

To właśnie statut określa między innymi prawa i obowiązki uczniów w konkretnej placówce. Rekomendacje pełnomocnika mogą więc dotyczyć zapisów, które wpływają na codzienne sprawy uczniów, a także sposobu stosowania obowiązujących regulacji przez szkoły.

Dla uczniów i rodziców oznacza to przede wszystkim wyznaczenie osoby, do której resort będzie mógł kierować powtarzające się problemy związane z funkcjonowaniem szkolnych przepisów. Samo powołanie nie tworzy jednak odrębnego rzecznika z nowymi ustawowymi uprawnieniami. Pełnomocnik ma działać w strukturze Ministerstwa Edukacji Narodowej, w ramach obecnych kompetencji ministra.

Współpraca z radami młodzieżowymi i organizacjami społecznymi

Mikołaj Wolanin ma współpracować z samorządami, administracją publiczną, młodzieżowymi radami i sejmikami, a także organizacjami społecznymi. Dzięki temu jego zadania nie ograniczą się do analizy dokumentów przygotowanych przez szkoły. W planowanym modelu mają być uwzględniane również doświadczenia uczniów oraz podmiotów zajmujących się edukacją i prawami młodzieży.

Powołanie pełnomocnika jest realizacją zapowiedzi Barbary Nowackiej z lipca. Wcześniej zawetowana przez prezydenta ustawa dotycząca praw i obowiązków ucznia przewidywała powołanie Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich oraz wojewódzkich rzeczników praw uczniowskich. Obecne rozwiązanie ma inny charakter i nie wymaga tworzenia nowej ustawowej instytucji.

Doświadczenie prawnicze nowego pełnomocnika

Wolanin jest doktorantem nauk prawnych. Ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim oraz prawo kanoniczne na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Ma na koncie 17 publikacji naukowych, w tym monografie „Prawa ucznia” z 2020 roku i „Obowiązki ucznia” z 2021 roku. Jest także współautorem rozdziału w komentarzu do ustawy – Prawo oświatowe wydanym w 2025 roku.

W latach 2019–2026 kierował Fundacją na rzecz Praw Ucznia, którą założył jako osoba niepełnoletnia za zgodą sądu rodzinnego. W 2024 roku znalazł się wśród dziesięciu finalistów Global Student Prize. Był jedynym finalistą z Europy.

na podstawie: Ministerstwo Edukacji Narodowej.