Dług publiczny przekroczy 55 proc. PKB. Rząd przyjął plan

Polska zbliża się do ustawowego progu ostrożnościowego, choć konstytucyjna granica 60 proc. PKB ma pozostać nieprzekroczona. Rada Ministrów przyjęła strategię zarządzania długiem na lata 2027–2030. Dokument pokazuje nie tylko skalę zadłużenia, lecz także rosnące koszty jego obsługi.

Próg 55 proc. PKB zostanie przekroczony w 2028 roku

Z prognoz przedstawionych przez Ministerstwo Finansów wynika, że relacja państwowego długu publicznego do PKB wzrośnie z 55,3 proc. w 2026 roku do 55,9 proc. rok później. Następnie ma osiągnąć 59,2 proc. w 2029 roku, by w 2030 roku obniżyć się do 58,3 proc.

Druga relacja, obliczana na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, ma wynieść 51,9 proc. PKB w 2026 roku i 54,7 proc. w 2027 roku. Próg 55 proc. zostanie przekroczony w 2028 roku i pozostanie naruszony także w dwóch kolejnych latach.

Jeśli prognozy się potwierdzą, w 2030 roku zostaną uruchomione procedury ostrożnościowe przewidziane w ustawie o finansach publicznych. Nie oznacza to jednak przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia. W całym okresie objętym strategią państwowy dług publiczny ma pozostać poniżej 60 proc. PKB.

Dokument zakłada jednocześnie wzrost długu Skarbu Państwa. Jego relacja do PKB ma zwiększyć się do 60 proc. w 2028 roku i 60,7 proc. rok później, a następnie spaść do 59,9 proc. w 2030 roku.

Jeszcze wyższe wartości pokazuje unijna miara zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych. Ma ona wzrosnąć z 67,6 proc. PKB w 2026 roku do 76,6 proc. w 2030 roku. Już na początku prognozowanego okresu przekroczy więc unijną wartość referencyjną wynoszącą 60 proc. PKB.

Obsługa zadłużenia pochłonie ponad 100 miliardów złotych

W projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok zapisano 107 mld zł na obsługę długu Skarbu Państwa. To równowartość 2,43 proc. PKB. Strategia przewiduje, że do 2030 roku koszty te zbliżą się do 3 proc. PKB.

Ta kwota pokazuje, że zadłużenie oznacza nie tylko wysokość pożyczonych pieniędzy, lecz także stały wydatek budżetu na odsetki i pozostałe koszty finansowania. Im większa część dochodów państwa trafia na obsługę długu, tym mniej środków pozostaje na inne zadania, choć sama strategia nie przesądza o konkretnych cięciach ani zmianach podatkowych.

Prognozę przygotowano z uwzględnieniem polskich i unijnych reguł fiskalnych. Ministerstwo Finansów uwzględniło również ścieżkę wydatków netto ustaloną w związku z procedurą nadmiernego deficytu, dodatkową elastyczność wynikającą z krajowej klauzuli wyjścia oraz krajowe procedury ostrożnościowe i sanacyjne.

Krajowy rynek pozostanie głównym źródłem finansowania

Przyjęta strategia jest kontynuacją wcześniejszych dokumentów. Głównym celem pozostaje finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu przy możliwie niskich kosztach obsługi długu, z uwzględnieniem ryzyka.

W latach 2027–2030 państwo ma zachować elastyczność w wyborze rynku, waluty i rodzaju instrumentów finansowych. Najważniejszym źródłem finansowania pozostanie rynek krajowy, a udział długu nominowanego w walutach obcych ma utrzymywać się poniżej 25 proc., z możliwością czasowych odchyleń.

Plan zakłada także emisję dużych i płynnych obligacji o stałym oprocentowaniu. Mają być oferowane zarówno na rynku krajowym, jak i na rynkach euro oraz dolara amerykańskiego. Średni termin zapadalności krajowego długu ma być zbliżony do 4,5 roku, a całego długu Skarbu Państwa wynosić co najmniej pięć lat.

Strategia zarządzania długiem jest przygotowywana co roku przez ministra finansów. Po przyjęciu przez Radę Ministrów dokument zostanie przedstawiony Sejmowi wraz z uzasadnieniem projektu ustawy budżetowej.

na podstawie: gov.pl (MF).