Polska i Czechy wzmacniają plan połączenia Katowice–Ostrawa

W Berlinie przez pięć dni rozmawiano o przyszłości kolei w Polsce i Europie. Najważniejszym efektem udziału Portu Polska w targach InnoTrans 2026 było porozumienie z czeskim zarządcą infrastruktury. Dokument dotyczy między innymi przygotowania transgranicznej trasy Katowice–Ostrawa. W tle są także plany kolei dużych prędkości, Rail Baltica i nowych połączeń przez Europę Środkową.

Porozumienie z Czechami dotyczy trasy Katowice–Ostrawa

Umowę podpisali Piotr Rachwalski z Portu Polska oraz Tomáš Tóth, dyrektor generalny Správy železnic. Porozumienie porządkuje i rozszerza współpracę dotyczącą połączenia kolejowego między Katowicami a Ostrawą. Polska i Czechy pracują nad tym projektem od 2019 roku.

Zakres rozmów obejmuje między innymi kwestie techniczne, harmonogram prac, formalności prawne oraz finansowanie. Kolejnym etapem ma być wspólne przygotowanie działań związanych z pozyskaniem pieniędzy z funduszy europejskich, przede wszystkim z instrumentu „Łącząc Europę” (CEF).

Współpraca nie ogranicza się do jednej trasy. Strony chcą wymieniać doświadczenia dotyczące:

• interoperacyjności kolei,
• standardów technicznych,
• systemu ERTMS,
• regulacji rynku kolejowego,
• przewozów w formule open access,
• modelowania ruchu.

Rozmowy objęły także możliwość uruchomienia w przyszłości połączenia Wrocław–Praga. Z punktu widzenia pasażerów oznacza to, że planowanie tras międzynarodowych ma być prowadzone razem z uzgadnianiem infrastruktury, zasad ruchu i źródeł finansowania. Sama budowa torów nie wystarczy, jeśli później nie będzie można sprawnie zorganizować przewozów przez granicę.

„Przyjeżdżamy do Berlina nie tylko po to, żeby poznawać rozwiązania stosowane przez naszych partnerów, ale również dzielić się własnym doświadczeniem” – powiedział Piotr Rachwalski, członek zarządu Portu Polska ds. kolejowych, cytowany przez Port Polska.

Polska kolej planuje połączenia z sąsiadami

Spotkania w Berlinie dotyczyły również Litwy i Słowacji. Z litewskim zarządcą infrastruktury omawiano rozwój Rail Baltica, plany rozbudowy sieci do 2050 roku oraz lepsze połączenie Polski z państwami bałtyckimi. Jednym z tematów było także dopasowanie inwestycji do przyszłej oferty przewozowej.

W rozmowach ze stroną słowacką skupiono się na kolei dużych prędkości i współpracy w Europie Środkowej. W przyszłości powiązany system tras może połączyć Warszawę, Katowice, Ostrawę, Brno, Bratysławę, Wiedeń i Budapeszt. Taki układ miałby znaczenie zarówno dla podróży pasażerskich, jak i transportu towarów.

Port Polska prowadził również rozmowy z przedstawicielami hiszpańskiej branży kolejowej zrzeszonymi w MAFEX. Dotyczyły one budowy infrastruktury, taboru, sterowania ruchem, bezpieczeństwa i utrzymania linii. Hiszpania ma doświadczenie w realizacji kolei dużych prędkości, dlatego jej rozwiązania są analizowane w kontekście polskich planów.

Z partnerami z Portugalii omawiano przygotowanie szybkiej kolei, planowanie sieci, organizację inwestycji i finansowanie dużych projektów. Dla Polski oznacza to dostęp do doświadczeń państw, które mierzyły się już z podobnymi wyzwaniami organizacyjnymi i technicznymi.

Linia Y ma zostać częścią większej sieci

Jednym z głównych tematów prezentowanych podczas targów była linia kolei dużych prędkości w kształcie litery „Y”. Projekt zakłada połączenie Warszawy, przyszłego lotniska i Łodzi z Wrocławiem oraz Poznaniem. Port Polska przedstawiał zagranicznym partnerom aktualny stan prac i dalsze założenia.

Równolegle przygotowywana jest Zintegrowana Sieć Kolejowa. To plan rozwoju infrastruktury, który ma uwzględniać potencjał poszczególnych regionów, prognozy ruchu oraz potrzeby przyszłych przewozów. Zakładana perspektywa obejmuje okres po 2035 roku.

Według przedstawionych założeń w ramach ZSK analizowanych jest 19 magistral. Sześć z nich ma szczególne znaczenie dla połączeń międzynarodowych. Część będzie służyć szybkiemu ruchowi pasażerskiemu, a część przewozom towarowym, między innymi na kierunkach prowadzących do Czech oraz łączących polskie porty i wschodnią część kraju z europejską siecią kolejową.

Trasa Katowice–Ostrawa ma być fragmentem większego układu. Przez Czechy możliwe byłoby w przyszłości prowadzenie połączeń dalej w stronę Słowacji, Austrii i Węgier. Podobną rolę mogą odegrać korytarze północ–południe, które połączą polskie miasta z sąsiednimi państwami i jednocześnie ułatwią przewóz ładunków.

Centrum Transportu i Mobilności ma łączyć planowanie z ruchem

Port Polska deklaruje, że rozwija kompetencje potrzebne do planowania całego systemu transportowego, a nie tylko pojedynczych linii. Ma się tym zajmować Centrum Transportu i Mobilności, łączące zadania analityczne, planistyczne i projektowe.

Centrum pracuje między innymi nad planowaniem infrastruktury, modelowaniem ruchu, organizacją przyszłej oferty przewozowej oraz integracją różnych środków transportu. Takie podejście pozwala oceniać inwestycje nie tylko przez pryzmat samej budowy, lecz także późniejszego wykorzystania torów i połączeń.

Udział w InnoTrans miał więc dwa wymiary. Port Polska prezentował plany dotyczące linii „Y” i Zintegrowanej Sieci Kolejowej, a jednocześnie zbierał doświadczenia zagranicznych zarządców infrastruktury, przewoźników i firm technologicznych. Porozumienie z Czechami wskazuje natomiast konkretny kierunek dalszych prac nad połączeniami przekraczającymi polską granicę.

na podstawie: portpolska.pl (CPK).