Polskie służby w czołówce CEPOL. Ponad 4 tysiące osób korzysta z platformy

CEPOL obchodzi 25-lecie działalności, a Polska należy do najbardziej aktywnych państw w europejskim systemie szkolenia służb. Polskie jednostki wykorzystują około jednej piątej rocznego budżetu grantowego Agencji na szkolenia stacjonarne. W 2025 roku z oferty CEPOL skorzystało 125 osób, a ponad 4 tysiące użytkowników z Polski było aktywnych na platformie LEEd.

CEPOL, czyli Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania, koordynuje współpracę szkoleniową państw członkowskich w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Agencja prowadzi kursy dotyczące między innymi terroryzmu, radykalizacji, przestępczości zorganizowanej, cyberbezpieczeństwa oraz zagrożeń hybrydowych.

Jej obecny model powstał w 2016 roku na podstawie nowego rozporządzenia. Wcześniej CEPOL działał jako Europejska Akademia Policyjna, zrzeszająca instytucje szkoleniowe Policji państw członkowskich. W 2004 roku organizacja uzyskała stałą siedzibę i osobowość prawną, a dwa lata później stała się agencją Unii Europejskiej.

Oferta szkoleniowa obejmuje kursy hybrydowe, zajęcia stacjonarne, programy przygotowujące wykładowców oraz moduły internetowe na platformie LEEd. Funkcjonariusze mogą również korzystać z programów wymiany i mentoringu, trwających od tygodnia do 12 miesięcy. Ich założeniem jest przekazywanie doświadczeń zdobytych podczas współpracy z funkcjonariuszami innych państw do jednostek krajowych.

Za polską część współpracy odpowiada Jednostka Krajowa ds. CEPOL, działająca w strukturach Biura Międzynarodowej Współpracy Policji Komendy Głównej Policji. CNU prowadzi nabór uczestników, promuje ofertę Agencji i koordynuje polski segment platformy LEEd.

Z systemu korzystają między innymi Policja, Straż Graniczna, Krajowa Administracja Skarbowa, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Prokuratura Krajowa. Podstawę działania polskiej jednostki stanowi Uchwała nr 95 Rady Ministrów z 27 czerwca 2017 roku.

Polska pozycja w CEPOL przekłada się także na organizację szkoleń w kraju. W 2025 roku polskie ośrodki przeprowadziły siedem szkoleń stacjonarnych. Umowy partnerskie na lata 2025-2028 zawarły między innymi Akademia Policji w Szczytnie, Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, szkoły Policji, Wyższa Szkoła Straży Granicznej w Koszalinie, Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie oraz Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury w Lublinie.

Szczególną rolę w projektach CEPOL odgrywa Szkoła Policji w Pile. Placówka specjalizuje się w szkoleniach dotyczących wykorzystania dronów, nielegalnej migracji i analizy behawioralnej. W przyszłości ma przygotować dedykowany polskim funkcjonariuszom kurs z szyfrowania danych, realizowany we współpracy z Sekretariatem CEPOL, Komisją Europejską, grupą ECTEG i Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości.

Kurs ma wykorzystywać narzędzia hashcat i Hashtopolis oraz platformę Joint Research Centre. Szkoła Policji w Pile ubiega się także o organizację w 2027 roku konferencji HOLETI, poświęconej współpracy jednostek szkoleniowych i środowiska naukowego.

Komenda Główna Policji przygotowuje natomiast w Warszawie szkolenie dotyczące wymiany informacji między punktami kontaktowymi organów ścigania państw członkowskich. Kurs zaplanowano na 26-30 października 2026 roku. Tematyka wynika z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/977 z 10 maja 2023 roku, dotyczącej wymiany informacji między organami ścigania.

Dyrektywa rozszerza zadania punktu kontaktowego SPOC działającego w strukturze Komendy Głównej Policji. Ten punkt odpowiada za wymianę informacji z organami ścigania innych państw członkowskich.

Dane za 2025 rok pokazują skalę polskiego udziału. 125 osób zostało przeszkolonych w trybie stacjonarnym i online, w tym 89 policjantów oraz 19 funkcjonariuszy Straży Granicznej. Jedenastu ekspertów zakwalifikowano do programu wymiany i mentoringu, a ponad 4 tysiące użytkowników z Polski korzystało aktywnie z platformy LEEd.

Polscy eksperci uczestniczą również w tworzeniu programów i standardów szkoleniowych. Przedstawiciele Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Biura Międzynarodowej Współpracy Policji Komendy Głównej Policji pracują w Centrach Doskonalenia CEPOL zajmujących się zwalczaniem terroryzmu, współpracą międzynarodową, wymianą informacji i interoperacyjnością dużych systemów informatycznych.

Eksperci z Polski uczestniczyli także w opracowaniu Sektorowych Ram Kwalifikacji dla transgranicznej współpracy operacyjnej. Standardy dotyczą między innymi pościgów, operacji transgranicznych, wspólnych patroli oraz działania centrów współpracy policyjno-celnej. Ich stosowanie pozostaje dobrowolne.

W 2025 roku Polska miała wpływ na kierunki rozwoju CEPOL także w związku z prezydencją w Radzie Unii Europejskiej. W styczniu 2026 roku przedstawiciel kadry kierowniczej Biura Międzynarodowej Współpracy Policji Komendy Głównej Policji objął stanowisko przewodniczącego Zarządu CEPOL.

Wśród proponowanych zmian znalazły się szkolenia dotyczące unijnych narzędzi współpracy, regionalizacja kształcenia, rozwój Centrów Doskonalenia oraz wdrożenie standardów dla współpracy transgranicznej. Polska zabiega również o rozwój szkoleń dotyczących syntetycznych narkotyków i wykorzystanie istniejącej infrastruktury szkoleniowej państw członkowskich.

Według przedstawionych danych CEPOL nie jest już wyłącznie platformą wymiany doświadczeń. Agencja rozwija wspólne standardy szkolenia dla służb, które współpracują przy sprawach wykraczających poza granice jednego państwa. Rola Polski obejmuje zarówno korzystanie z tych programów, jak i udział w ich tworzeniu.

na podstawie: KWP Poznań.