W Belwederze przypomniano o ofiarach akcji T4. Wśród nich byli pacjenci z Kocborowa

W Belwederze wrócono do historii ludzi, których nazistowski system uznał za „niepotrzebnych”. Wśród ofiar byli pacjenci zakładów psychiatrycznych, osoby z zaburzeniami psychicznymi i niepełnosprawnością intelektualną. Podczas uroczystości przypomniano także o lekarzach, pielęgniarkach i pracownikach medycznych, którzy próbowali ich chronić. Obchody połączono z edukacją studentów przygotowujących się do pracy z osobami wymagającymi wsparcia.

Pamięć o pacjentach zamordowanych podczas akcji T4

W uroczystości uczestniczył Błażej Kmieciak, główny koordynator ds. ochrony zdrowia psychicznego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Spotkanie odbyło się 22 września, w Dniu Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej.

Data obchodów nawiązuje do wydarzeń z 22 września 1939 roku. Tego dnia zamordowano pensjonariuszy Zakładu Psychiatrycznego w Kocborowie na Pomorzu. Była to jedna z pierwszych zbrodni wymierzonych w osoby przebywające w placówkach psychiatrycznych na terenach okupowanej Polski.

Dzień Pamięci przypomina przede wszystkim o ofiarach akcji T4. Nazwa odnosi się do nazistowskiego programu, którego założeniem była systemowa eliminacja osób uznanych przez władze III Rzeszy za pozbawione wartości z powodu choroby psychicznej, niepełnosprawności intelektualnej lub potrzeby stałej opieki. Zbrodnie były organizowane i akceptowane przez państwo.

Uchwałę ustanawiającą Dzień Pamięci Sejm podjął pod koniec września 2024 roku. W dokumencie podkreślono potrzebę oddania hołdu ofiarom ludobójstwa oraz zachowania wiedzy o ich losie. Inicjatywa ma charakter społeczny i obywatelski, a jej częścią jest także przypominanie o postawie polskich psychiatrów, pielęgniarek i pozostałego personelu medycznego, którzy podejmowali próby ratowania pacjentów.

Studenci poznawali historię i współczesny wymiar godności

Podczas tegorocznych obchodów wystąpili przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP i Instytutu Pamięci Narodowej. W wydarzeniu uczestniczyli również naukowcy z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, zajmujący się upamiętnianiem tych wydarzeń.

Program skierowano między innymi do studentów socjologii, pedagogiki specjalnej i historii. Wzięli oni udział w warsztatach poświęconych pamięci o ofiarach oraz godności osób z niepełnosprawnością intelektualną i zaburzeniami psychicznymi.

Takie połączenie uroczystości historycznej z zajęciami dla przyszłych specjalistów ma praktyczne znaczenie. Studenci, którzy w przyszłości mogą pracować w edukacji, pomocy społecznej, ochronie zdrowia lub instytucjach publicznych, poznają nie tylko mechanizmy zbrodni, lecz także konsekwencje odbierania osobom chorym prawa do godnego traktowania.

na podstawie: Rzecznik Praw Obywatelskich.