Po zakończeniu inwigilacji obywatel ma prawo poznać zebrane o nim dane

FOT. Urząd Ochrony Danych Osobowych
Po zakończeniu działań służb może pozostać pytanie, na które zainteresowana osoba nie zna odpowiedzi: czy była inwigilowana i jakie informacje o niej zgromadzono? Prezes UODO Mirosław Wróblewski uważa, że po ustaniu czynności operacyjnych obywatel powinien móc uzyskać takie dane. Sprawa dotyczy dziennikarki, której odmówiły Policja, ABW i CBA. Apelację rozpoznaje sąd drugiej instancji, więc stanowisko prezesa nie przesądza o wyniku postępowania.
Odmowa służb stała się przedmiotem sporu o prywatność
Dziennikarka „Gazety Wyborczej” domagała się informacji o danych zbieranych na jej temat przez Policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Centralne Biuro Antykorupcyjne w latach 2012–2016. Wcześniej zwróciła się do szefów tych służb, ale nie otrzymała odpowiedzi. W pozwie wskazała, że odmowa naruszyła jej dobra osobiste, w tym prawo do informacji o zgromadzonych danych.
Sąd pierwszej instancji uznał, że odmowa nie była bezprawna, ponieważ przepisy pozwalają służbom nie udzielić takich informacji. Jednocześnie zwrócił uwagę na problem: bez wiedzy, czy była objęta działaniami operacyjnymi, dziennikarka nie może ustalić, czy doszło do naruszenia jej praw. Sąd wskazał, że sytuacja może dotykać prawa do prywatności oraz konstytucyjnej autonomii informacyjnej.
W uzasadnieniu przywołał postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 25 stycznia 2006 r. Zgodnie z nim ustawa o Policji nie wyklucza poinformowania osoby o przeprowadzonej wobec niej kontroli. Całkowite wyłączenie takiej możliwości mogłoby naruszać prawo dostępu do dotyczących jej dokumentów urzędowych i zbiorów danych. Sąd zaznaczył jednak, że nie ma dostępu do informacji niejawnych, a ustalenie warunków przekazywania takich danych uznał za zadanie ustawodawcy.
Najświeższe wiadomości z Polski czekają na stronie głównej pl.news.
UODO opowiada się za dostępem po zakończeniu operacji
W postępowaniu odwoławczym Mirosław Wróblewski przedstawił istotny pogląd na podstawie art. 99 RODO. Uznał, że sprawa ma znaczenie wykraczające poza indywidualny przypadek: dotyczy interesu publicznego, ochrony danych i przyszłych działań służb jako administratorów danych.
Według prezesa UODO osoba, wobec której zakończono czynności operacyjne, powinna móc dowiedzieć się, czy była nimi objęta i jaki zakres informacji o niej zebrano. Wróblewski nie zgodził się z oceną sądu pierwszej instancji, że obecne przepisy nie dają podstaw do uzyskania takiej wiedzy.
„Co do zasady, wszystkie zgromadzone i przetwarzane przez władze publiczne dane o jednostce – chociażby nawet nie tworzyły jednego zorganizowanego zbioru – powinny być udostępniane tej osobie, jeżeli wystąpi ze stosownym żądaniem” – napisał Mirosław Wróblewski, prezes UODO, w istotnym poglądzie.
Prezes UODO wskazał też, że sąd, rozpatrując sprawę, powinien brać pod uwagę przepisy Konstytucji i wiążące Polskę konwencje międzynarodowe. W jego ocenie możliwa jest wykładnia ustawy o Policji zgodna z konstytucyjnymi gwarancjami, a sądy mogą pominąć przepisy ustawowe sprzeczne z Konstytucją.
Znaczenie ma moment przekazania informacji
Wróblewski powołał się również na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 października 2020 r. TSUE wskazał, że osoby, których dane o ruchu i lokalizacji są gromadzone w czasie rzeczywistym, powinny być informowane w ramach krajowych procedur wtedy, gdy nie zagraża to zadaniom właściwych organów.
To rozróżnienie wyznacza granicę omawianego stanowiska: dotyczy ono dostępu do informacji po zakończeniu działań operacyjnych. W przypadku bieżących czynności moment poinformowania może zależeć od tego, czy ujawnienie danych zagroziłoby realizacji zadań służb.
Sprawa dziennikarki jest rozpatrywana przez sąd drugiej instancji. Pogląd prezesa UODO przedstawia stanowisko w kwestii dostępu do danych, ale nie jest wyrokiem rozstrzygającym apelację.
na podstawie: Urząd Ochrony Danych Osobowych.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Urząd Ochrony Danych Osobowych). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Komisja Europejska pozytywnie oceniła dziewiąty wniosek z KPO. Ponad 55 mld zł w grudniu

Szefernaker: Nawrocki rozmawiał z szefem NATO po naruszeniu polskiej przestrzeni

Zagraniczny telefon, oferta pracy i prośba o WhatsApp. Ostrzega Policja CBZC

Rok po aktach dywersji służby nadal patrolują polską kolej w ramach operacji TOR

Plany ewakuacji są dostosowywane do specyfiki regionu (21.11, 08:00)

Trening systemu alarmowania w gminie Gostyń: alert RCB dla powiatu gostyńskiego (21.11, 06:43)

PKP Intercity otworzyło nowoczesne zaplecze techniczne w Przemyślu-Bakończycach

MON: brak zestrzelenia nie oznacza braku reakcji obrony powietrznej (20.11, 21:30)

Ustawa o odszkodowaniach za szkody od ptaków trafiła do podpisu prezydenta

Psychologia na czele rekrutacji. Uczelnie pod nadzorem resortu przyjęły ponad pół miliona osób

KGHM rozbuduje kopalnię Sierra Gorda. Powstanie nowa linia produkcyjna

IMGW wydał ostrzeżenie dla wschodniego wybrzeża Bałtyku. Poziom wody może wzrosnąć

Po zakończeniu inwigilacji obywatel ma prawo poznać zebrane o nim dane

