Polskie firmy rozwijają technologie dla wojska i cywilów. Pomaga im „tornado dual-use”

W jednej sali spotkali się twórcy technologii kosmicznych, medycznych i obronnych. Ich produkty powstają z myślą o różnych rynkach, ale coraz częściej trafiają także do sektora bezpieczeństwa. Podczas Forum Przedsiębiorczości w Warszawie przedsiębiorcy i przedstawiciele administracji wskazywali, że geopolityczne napięcia przyspieszają rozwój rozwiązań podwójnego zastosowania.

W auli Gmachu Głównego Politechniki Warszawskiej rozmawiano o technologiach, które mogą służyć zarówno cywilom, jak i wojsku. Forum Przedsiębiorczości, zorganizowane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, towarzyszyło gali konkursu „Polski Produkt Przyszłości” w ramach Święta Polskich Innowacji.

Jednym z głównych tematów była rosnąca rola technologii dual-use. Chodzi o rozwiązania, które mogą znaleźć zastosowanie na przykład w medycynie, kosmosie czy przemyśle, a jednocześnie odpowiadają na potrzeby obronności. Uczestnicy dyskusji podkreślali, że popyt na takie produkty ułatwia firmom zdobywanie finansowania i szukanie nowych rynków.

VIGO Photonics postawiło na produkcję w Stanach Zjednoczonych

Przykładem przedsiębiorstwa rozwijającego technologie podwójnego zastosowania jest VIGO Photonics. Firma, założona 40 lat temu na Wojskowej Akademii Technicznej, produkuje niechłodzone detektory i matryce podczerwieni. Obecnie 85 proc. jej produkcji trafia na eksport.

Przedsiębiorstwo od początku interesowało się rynkiem amerykańskim. W 2021 roku uruchomiło tam spółkę zależną, a w marcu 2026 roku przejęło aktywa konkurencyjnego producenta detektorów InfraRed Associates. Własna produkcja w USA ma ułatwić współpracę z amerykańskim sektorem obronnym, który chętnie korzysta z dostawców działających na miejscu.

„Decyzja o wyjściu poza Polskę była podyktowana specyfiką naszej branży. W latach 80. ubiegłego wieku nie było u nas popytu na tak zaawansowaną technologię, natomiast rynek amerykański coraz bardziej potrzebował innowacji umożliwiających detekcję za pomocą podczerwieni” – powiedziała Julita Włodarczyk-Ossowska, Marketing Specialist w VIGO Photonics S.A.

Firma korzysta ze wsparcia „Ścieżki SMART” w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Jej przedstawicielka oceniła, że przejęcie amerykańskiego producenta zwiększa szanse na współpracę z tamtejszym sektorem obronnym i otwiera dostęp do klientów, którzy wcześniej byli poza zasięgiem przedsiębiorstwa.

Ekspansja do USA nie jest jednak jedyną drogą rozwoju. Europejski rynek obronny także zwiększa wydatki i poszukuje własnych, regionalnych zdolności produkcyjnych. Krzysztof Gulda, prezes PARP, wskazał, że bliskość zakładów wytwarzających technologie ważne dla bezpieczeństwa nabiera coraz większego znaczenia.

„Posiadanie własnych, czyli polskich, ale także europejskich mocy produkcyjnych w obszarach krytycznych jest fundamentem naszej suwerenności i pozwala nam skutecznie rywalizować z podmiotami z USA czy Chin” – powiedział Krzysztof Gulda, prezes PARP.

Codziennie nowe informacje z Polski publikujemy na pl.news.

Państwowe programy mają pomóc firmom przejść od pomysłu do skali

Justyna Redelkiewicz, założycielka GoCosmic i partnerka w 3 Hazel Tree, określiła obecny wzrost zainteresowania technologiami podwójnego zastosowania mianem „tornada dual-use”. Jej zdaniem firmy tworzące produkty dla wojska i cywilów mogą dziś łatwiej pozyskiwać środki na rozwój, ponieważ ich rozwiązania odpowiadają na potrzeby kilku sektorów jednocześnie.

Grzegorz Orawiec z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej zwracał uwagę, że wsparcie nie powinno kończyć się na pierwszym etapie działalności. Przedsiębiorstwa, które przejdą początkową weryfikację rynku, potrzebują pieniędzy także na dalsze badania, wdrożenia i zwiększanie skali. Znaczenie ma również dostęp do finansowania w różnych częściach kraju.

„Istotne jest, aby przedsiębiorca po otrzymaniu pomocy w początkowych etapach swojej działalności nie został sam” – powiedział Grzegorz Orawiec, dyrektor Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.

Firmy zainteresowane technologiami obronnymi lub dual-use mogą korzystać z kilku instrumentów:

• „Startup Booster Poland – DeepTech Goes Dual” jest przeznaczony dla przedsiębiorstw szukających akceleracji;
• „Ścieżka SMART” obejmuje projekty badawczo-rozwojowe i wdrażanie ich rezultatów, także w obszarze dual-use;
• STEP, czyli Platforma Technologii Strategicznych dla Europy, służy firmom planującym zwiększenie skali działalności, a nowy nabór finansowany z FENG ma dotyczyć technologii obronnych.

PARP wskazuje jednocześnie, że publiczne pieniądze mają przede wszystkim ograniczać ryzyko na kolejnych etapach rozwoju. O trwałości produktu na rynku decyduje jednak także zainteresowanie prywatnych inwestorów. Dla przedsiębiorstwa oznacza to konieczność budowania rozwiązania, które nie będzie zależne wyłącznie od jednego programu wsparcia ani jednego odbiorcy.

Kosmiczne komputery i medycyna pola walki pokazują szeroki potencjał

Technologie podwójnego zastosowania rozwijają nie tylko firmy kojarzone bezpośrednio z obronnością. KP Labs produkuje komputery pokładowe dla satelitów oraz algorytmy pozwalające analizować dane zebrane w kosmosie w czasie rzeczywistym. Przedsiębiorstwo, korzystające ze „Ścieżki SMART”, otrzymało wyróżnienie i nagrodę specjalną w konkursie „Polski Produkt Przyszłości”.

Jakub Szela z KP Labs podkreślił, że obrazowanie Ziemi i przetwarzanie danych na orbicie może służyć zarówno celom cywilnym, jak i obronnym. Wymagania sektora bezpieczeństwa stają się dla firmy dodatkowym impulsem do testowania technologii w trudnych scenariuszach.

Podobny kierunek obrała spółka MedApp, która stworzyła CarnaLife Holo – system wizualizacji danych medycznych w rozszerzonej rzeczywistości. Rozwiązanie wspiera planowanie i przeprowadzanie operacji, a po dostosowaniu do potrzeb wojska może być wykorzystywane w medycynie pola walki oraz podczas zdalnych konsultacji.

„Widzimy, jak nasza technologia może odpowiadać na wyzwania medycyny pola walki” – powiedział Maciej Stanuch, Chief Product Officer w MedApp.

Spółka zdecydowała się także na uzyskanie certyfikatów potrzebnych do współpracy z sektorem obronnym, w tym kodu NCAGE. Pozwala on uczestniczyć w postępowaniach przetargowych dotyczących zamówień obronnych.

Uczestnicy forum zaznaczali, że budowanie firmy wyłącznie z myślą o wojsku może oznaczać wieloletnie oczekiwanie na zamówienia i wdrożenia. Dlatego przedsiębiorstwa powinny równolegle rozwijać ofertę cywilną i rozwiązywać konkretny problem rynkowy. Taki model zwiększa szanse na utrzymanie działalności, zanim produkt osiągnie gotowość do zastosowań militarnych.

na podstawie: parp.gov.pl.