Dzień Jana Pawła II przypomina o wyborze Polaka na papieża

W październikową rocznicę wyboru Karola Wojtyły na papieża wraca pytanie o znaczenie jego pontyfikatu dla Polski i Europy. Dzień Jana Pawła II łączy pamięć o wydarzeniu z 1978 roku z dziedzictwem człowieka, którego nauczanie obejmowało solidarność, odwagę i odpowiedzialność. To także przypomnienie o przemianach, które papieskie pielgrzymki pomogły uruchomić w Europie Środkowo-Wschodniej.

Rocznica wyboru Karola Wojtyły na biskupa Rzymu

Dzień Jana Pawła II obchodzony jest 16 października. Święto ustanowiono ustawą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 27 lipca 2005 roku, oddając hołd papieżowi Polakowi. Data nawiązuje do wyboru kardynała Karola Wojtyły na biskupa Rzymu, do którego doszło 16 października 1978 roku.

Wojtyła przyjął imię po swoim bezpośrednim poprzedniku, Janie Pawle I. Przez ponad 26 lat kierował Kościołem katolickim. Był trzecim najdłużej urzędującym papieżem w historii i pierwszym od XVI wieku biskupem Rzymu, który nie pochodził z Włoch.

W uzasadnieniu ustanowienia święta zapisano, że ma ono upamiętniać człowieka postrzeganego jako autorytet XX wieku. Wskazano przy tym na wartości obecne w jego nauczaniu: solidarność, odwagę, pokorę, stanowczość, wyrozumiałość i mądrość. Zestaw tych pojęć pokazuje, że rocznica nie odnosi się wyłącznie do samego wyboru, lecz także do późniejszej działalności papieża.

Papieskie pielgrzymki i sprzeciw wobec komunizmu

Jan Paweł II sprzeciwiał się komunizmowi oraz wspierał ideę niezależnych związków zawodowych. Jego działalność i nauczanie oddziaływały na przemiany demokratyczne w Polsce oraz innych państwach Europy Środkowo-Wschodniej.

Szczególne znaczenie miały jego wizyty w ojczyźnie. Podczas pierwszej pielgrzymki do Polski, w 1979 roku, na placu Zwycięstwa w Warszawie, znanym dziś jako plac marszałka Józefa Piłsudskiego, papież wypowiedział słowa, które na trwałe weszły do historii:

„Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!”

Msza odprawiona 2 czerwca zgromadziła tłumy wiernych. Wspomnienie tego wydarzenia pozostaje jednym z najczęściej przywoływanych obrazów związanych z początkiem pontyfikatu papieża Polaka i jego wpływem na nastroje społeczne w kraju.

Zamach, śmierć i kanonizacja papieża

13 maja 1981 roku, podczas audiencji generalnej na placu św. Piotra w Rzymie, Jan Paweł II został postrzelony przez tureckiego zamachowca Mehmeta Alego Ağcę. Papież przeżył, jednak do końca życia odczuwał skutki zdrowotne tego ataku. Kwestia osób, które mogły zlecić zamach, pozostaje sporna.

Jan Paweł II zmarł 2 kwietnia 2005 roku. Niespełna dziewięć lat później, 27 kwietnia 2014 roku, został ogłoszony świętym. Obchodzone co roku święto pozwala spojrzeć na jego biografię w szerszym kontekście – od wyboru na papieża, przez pielgrzymki i działalność w czasach komunizmu, po późniejsze upamiętnienie w Kościele katolickim.

na podstawie: sejm.gov.pl.