212 projektów i trzy nagrody. Tak tradycja trafiła do współczesnego designu

Porcelanowe wazony, papierowe lampy i ręcznie oprawiona książka o tańcach z województwa łódzkiego znalazły się wśród najważniejszych prac konkursu make me! „Dziedzictwo Przyszłości”. W Łodzi pokazano projekty, które łączą dawne techniki z nowymi narzędziami i współczesnym językiem wzornictwa. Spośród 212 zgłoszeń jury wybrało laureatów nagrody głównej, regionalnej i specjalnej. Ich prace można było oglądać w Akademickim Centrum Designu.

Trzy nagrodzone projekty pokazują różne oblicza dziedzictwa

Nagrodę główną otrzymał Aleksander Kozera, twórca marki Yird Ceramics. Jury doceniło jego kolekcję wazonów „Neo-Brutalist”, w której inspiracje architekturą brutalistyczną spotykają się z eksperymentem technologicznym.

Wazony powstają z porcelanowej masy zawierającej pigmenty ceramiczne i czarny szamot. Dzięki temu ich powierzchnia przypomina surowy kamień. Geometryczne bryły zostały zestawione z półprzezroczystym zielonym szkliwem, a modułowa forma pozwala układać z poszczególnych elementów różne kompozycje.

Projekt łączy druk 3D i modelowanie przestrzenne z tradycyjnym odlewaniem porcelany w formach gipsowych. Ważną częścią pracy była także autorska receptura masy ceramicznej.

Nagrodę regionalną przyznano Aleksandrze Harazin za serię lamp „Od Kwadratu” i „Moc Kwadratu”. Projektantka sięgnęła po motyw charakterystyczny dla polskich wycinanek ludowych, w tym tradycji związanych z regionem rawsko-opoczyńskim, łowickim i Kołbielą.

Płaski arkusz papieru przechodzi w jej projekcie przez wycinanie, składanie i przestrzenne formowanie. W pierwszej lampie wykorzystano cienki papier półpergaminowy, który rozprasza światło. Druga, wykonana z czerwonego i sztywniejszego materiału, ma bardziej rzeźbiarski charakter. Cienie rzucane przez konstrukcję są częścią jej wyglądu, a nie tylko efektem ubocznym oświetlenia.

Nagrodę specjalną Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego otrzymała Kinga Rajczykowska. Jej projekt łączy opracowanie wiedzy o kulturze regionu z ilustracją, grafiką i tradycyjnym introligatorstwem.

Książka o tańcach zachowuje pamięć o regionach Łódzkiego

Autorska publikacja Kingi Rajczykowskiej ma 44 strony i opisuje tradycje taneczne związane między innymi z ziemią łęczycką, łowicką, opoczyńską, rawską, sieradzką i wieluńską. Książka nie jest jednak wyłącznie zbiorem informacji. Jej forma została zaprojektowana tak, aby sama stała się przykładem współczesnego przetwarzania regionalnego dziedzictwa.

Ilustracje czerpią z estetyki ludowych wycinanek oraz kolorystyki łowickich pasiaków. Autorka połączyła akwarele, techniki cyfrowe i fragmenty współczesnych fotografii wykonanych podczas tradycyjnych potańcówek.

Publikacja została ręcznie zszyta ściegiem koptyjskim i oprawiona w twardą okładkę pokrytą lnianym płótnem. Do książki dołączono także dziesięć pocztówek. Dzięki temu projekt dokumentuje nie tylko same tańce, lecz także sposób, w jaki regionalna kultura może być przedstawiana w trwałej, autorskiej formie.

Laureatki konkursu spotkały się 12 października z Joanną Skrzydlewską, marszałek województwa łódzkiego. Wyniki ogłoszono podczas konferencji „Siła Dziedzictwa”, która była częścią Polskiego Forum Designu 2026: Lokalność.

W Łodzi tradycyjne materiały spotkały się z nowymi technologiami

Konkurs make me! „Dziedzictwo Przyszłości” powstał z myślą o projektach czerpiących z miejscowych materiałów, technik, wzorów i opowieści. Organizatorzy szukali prac, które nie kopiują tradycji, lecz nadają jej nową funkcję i współczesną formę.

Konferencja „Siła Dziedzictwa” poświęcona była wykorzystaniu regionalnej kultury w projektowaniu, budowaniu marek i promocji miejsc. W dyskusjach uczestniczyli przedstawiciele projektowania, rzemiosła, biznesu, samorządów i instytucji kultury. Jednym z poruszanych tematów było tworzenie produktów odpowiadających dzisiejszym potrzebom przy jednoczesnym zachowaniu związku z konkretnym regionem.

Wydarzenia Łódź Design Festival odbywały się od 8 do 11 października. Program rozpoczął wernisaż wystawy „Wełna. Lokalne źródła i potencjał” w zabytkowej Elektrowni Karola Scheiblera w Fuzji Łódź. Ekspozycja przedstawiała kolejne etapy pracy z wełną – od hodowli owiec i strzyży, przez tradycyjne sposoby obróbki, po zastosowania materiału w designie, budownictwie, ogrodnictwie i sztuce. Wystawie towarzyszył panel dyskusyjny poświęcony temu surowcowi.

Dla odbiorców festiwalu konkursowe realizacje tworzyły czytelny przegląd różnych metod pracy z dziedzictwem: od technologicznego eksperymentu w ceramice, przez przekształcenie wycinanki w oświetlenie, po dokumentowanie niematerialnej kultury regionu w formie książki.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.