Ponad 700 mln zł dla miast. Trzy konkursy ruszają już w październiku

Samorządy z całej Polski dostaną szansę na sfinansowanie projektów dotyczących nowoczesnych usług, bezpieczeństwa i odporności na kryzysy. W puli znalazło się ponad 700 mln zł z Funduszy Norweskich. O pieniądze mogą ubiegać się zarówno średnie ośrodki, jak i największe polskie aglomeracje.

Trzy ścieżki i milionowe dotacje dla samorządów

Program Rozwój Lokalny podzielono na trzy konkursy. Każdy dotyczy innego rodzaju miejskich wyzwań:

• Zrównoważone miasto – budżet 314,5 mln zł, a pojedynczy projekt może otrzymać od 8,5 mln do 14,8 mln zł. Nabór obejmuje 68 miast, między innymi Elbląg, Kalisz, Legnicę, Płock, Sopot, Wałbrzych, Zamość i Żory.
• Inteligentne miasto – na projekty przeznaczono 199,6 mln zł. Dofinansowanie jednego przedsięwzięcia wyniesie od 12,7 mln do 21,2 mln zł. Uprawnione są 32 miasta, w tym Warszawa, Kraków, Gdańsk, Katowice, Lublin, Rzeszów, Kielce, Koszalin, Opole i Zielona Góra.
• Odporne miasto – budżet również wynosi 199,6 mln zł, a wysokość dotacji będzie taka sama jak w konkursie dotyczącym inteligentnych miast. Pieniądze mają trafić na rozwiązania związane z reagowaniem na zagrożenia naturalne, technologiczne i militarne.

Wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jan Szyszko powiedział podczas Kongresu Polityki Miejskiej i Regionalnej w Krakowie, że środki zostaną skierowane przede wszystkim do miast subregionalnych. Wstępny podział pieniędzy przygotowano na podstawie strategii terytorialnych.

„Łączna kwota tych naborów to 700 milionów złotych, które zostaną skierowane przede wszystkim do miast subregionalnych” – powiedział Jan Szyszko, wiceminister funduszy i polityki regionalnej.

W konkursie dla zrównoważonych miast projekty powinny odpowiadać na konkretne problemy mieszkańców i poprawiać jakość życia. Samorządy mają współpracować z gminami z tego samego obszaru funkcjonalnego oraz włączyć mieszkańców w przygotowanie i realizację przedsięwzięć. Wymagany będzie także komponent instytucjonalny, na przykład dotyczący sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa albo nowoczesnej obsługi mieszkańców.

Technologie, bezpieczeństwo i współpraca z gminami

Konkurs „Inteligentne miasto” skupia się na koncepcji Smart City 4.0. Wspierane będą nie tylko rozwiązania cyfrowe, lecz także lepsze zarządzanie miejskimi danymi, udział mieszkańców w podejmowaniu decyzji oraz rozwój kompetencji samorządów. Projekty mają również wspierać realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

W ścieżce dotyczącej odporności przewidziano między innymi systemy wczesnego ostrzegania, monitoring zagrożeń, zabezpieczenie infrastruktury krytycznej, modernizację budowli ochronnych i narzędzia ograniczające skutki dezinformacji. Do takich projektów mogą dołączać Ochotnicze Straże Pożarne działające na obszarze funkcjonalnym gminy składającej wniosek.

Projekty można realizować z polskimi partnerami. Współpracować mogą:

• gminy i powiaty,
• spółki komunalne,
• związki gmin oraz związki powiatowo-gminne,
• Ochotnicze Straże Pożarne, ale tylko w konkursie „Odporne miasto”.

Dopuszczono także partnerstwa z norweskimi gminami. Poszukiwanie takich partnerów ma rozpocząć się po wybraniu projektów do dofinansowania.

Wnioski tylko elektronicznie i bez wkładu własnego

Każdy samorząd może złożyć po jednym wniosku w każdym z trzech naborów. Dokumenty trzeba będzie przesłać elektronicznie, z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, za pośrednictwem platformy ePUAP albo systemu e-Doręczenia. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej będzie przyjmować wnioski od 23 października 2026 roku do 22 stycznia 2027 roku.

Dofinansowanie może pokryć 100 proc. kosztów projektu, więc samorządy nie będą musiały zapewniać wkładu własnego. Wszystkie przedsięwzięcia wybrane do wsparcia powinny zostać zakończone najpóźniej 30 kwietnia 2031 roku. Dla gmin oznacza to możliwość planowania dużych inwestycji bez konieczności wcześniejszego zabezpieczania własnych środków na część wydatków.

Program Rozwój Lokalny jest finansowany wyłącznie z Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Jego budżet przekracza 700 mln zł, czyli 168 mln euro. To największy program czwartej edycji Funduszy Norweskich i EOG w Polsce. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej odpowiada za nabory, wybór projektów, kontrolę oraz ich rozliczenie.

na podstawie: gov.pl (MFiPR).