Zaległy urlop trzeba rozpocząć do 30 września. Pracodawca może wyznaczyć termin

Pracodawca ma czas do 30 września następnego roku kalendarzowego na udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego. Jak wynika z przepisów i orzecznictwa Sądu Najwyższego, wystarczy, aby tego dnia rozpoczęła się przerwa w pracy. Za nieudzielenie urlopu w terminie pracodawcy może grozić grzywna od 2 tys. do 60 tys. zł.

Urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany w tym roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Wynika to z art. 161 Kodeksu pracy. Jeżeli urlop nie został udzielony w terminie ustalonym zgodnie z planem urlopów albo wnioskiem pracownika, od 1 stycznia kolejnego roku staje się urlopem zaległym.

Zgodnie z art. 168 Kodeksu pracy pracodawca musi udzielić takiego urlopu najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Termin nie obejmuje części urlopu wykorzystywanej jako urlop na żądanie. Według najczęściej przyjmowanej interpretacji nie trzeba zakończyć całego zaległego urlopu do 30 września. Wystarczy, aby tego dnia przypadał pierwszy dzień wolnego.

Kiedy pracodawca może wysłać na zaległy urlop

Przepisy nie wskazują wprost, czy pracodawca może jednostronnie wyznaczyć pracownikowi termin wykorzystania zaległego urlopu. W tej sprawie pojawiały się rozbieżności interpretacyjne.

Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach opowiadał się za możliwością zobowiązania pracownika do wykorzystania zaległego urlopu przed upływem ustawowego terminu. W wyroku z 24 stycznia 2006 r. uznał, że art. 168 Kodeksu pracy nie uzależnia udzielenia zaległego urlopu od zgody pracownika.

Podobne stanowisko Sąd Najwyższy przedstawił w wyroku z 2 września 2003 r. Według tego orzeczenia pracodawca nie musi uzgadniać z pracownikiem terminu zaległego urlopu i może jednostronnie wskazać czas jego wykorzystania.

Odmiennie ocenił tę kwestię Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy. W piśmie GNP-110-4560-46/07/PE wskazano, że uprawnienia pracodawcy nie sięgają tak daleko. Pracodawca może zobowiązać pracowników do wskazania terminów wykorzystania zaległego urlopu, a w razie niewykonania tego obowiązku zastosować kary porządkowe. Departament wskazał również na możliwość uregulowania procedury w regulaminie pracy.

Sąd Najwyższy podkreślał jednocześnie, że pracownik nie może sam udzielić sobie zaległego urlopu. Jeżeli pracodawca nie wywiązuje się z obowiązku, pracownik nadal powinien uzyskać zgodę na wykorzystanie wolnego w wybranym przez siebie terminie.

Grzywna i przedawnienie urlopu

Jak wynika z przepisów przywołanych w materiale, nieudzielenie zaległego urlopu do 30 września może zostać uznane za wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Za takie naruszenie grozi obecnie grzywna od 2 tys. do 60 tys. zł.

Roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego co do zasady przedawnia się po trzech latach. Termin wynika z art. 291 § 1 Kodeksu pracy. Przy urlopie wypoczynkowym bieg przedawnienia jest powiązany z terminem, w którym urlop powinien zostać udzielony. Okres ten może zostać zawieszony na czas urlopu wychowawczego.

W pierwszej kolejności pracodawca powinien udzielać urlopu zaległego, a dopiero później urlopu bieżącego. Takie podejście ma ograniczać ryzyko przedawnienia starszych uprawnień urlopowych. Również zapisy w ewidencji czasu pracy lub planie urlopów, które przewidują wykorzystanie najpierw urlopu bieżącego, nie powinny zmieniać tej kolejności.

na podstawie: Państwowa Inspekcja Pracy.